Avrupa’da doğal gazın öngörülen maliyeti, Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle Şubat sonundan itibaren hızla yükseldi. ICE borsasının Londra merkezli kayıtlarına göre, 27 Şubat’ta 382 dolarlık dip seviyesinden başlayan hareket, İran’a yönelik operasyonların başlamasıyla birlikte sert bir yükselişe geçti.
Krizin şiddetlenmesiyle 2 Mart’ta işlem gününün hemen başında gaz fiyatları yaklaşık %50 artarken, ertesi gün de yaklaşık %45 değerinde ek bir yükseliş kaydetti. 9 Mart’ta ise 820 dolara yaklaşan seviyeler, son üç yılın en yüksek değerlerini görmeyi işaret etti. Böylece 27 Şubat’tan 9 Mart’a kadar olan dönemde toplamda yedi seansta %114 oranında artış yaşandı.
Bu hareketi etkileyen bir diğer kritik unsur ise Katar’dan LNG ihracatının durmasıydı. KatarEnergy, İHA saldırıları nedeniyle tüm üretimini geçici olarak durdurdu ve LNG’nin dünya çapında önemli bir paya sahip olduğu bu ülke, tedarik yarışında belirleyici konumda.
Katar’ın LNG üretimini yeniden devreye alması ya da Hürmüz Boğazı üzerindeki sevkiyat sorunları Avrupa piyasasında fiyatları tetikleyebilir. Analistler, bu koşullar altında Avrupa gaz piyasasının bin dolarlık yüklü bir seviyeyi zorlayabileceğini öngörüyorlar. 2022 baharında görülen rekora yaklaşan fiyatlar, 3 bin 892 dolar/bin m³ gibi astronomik rakamlara ulaşmıştı; bu durum, 2021-2022 arasındaki yüksek seviyelerin 1996’dan beri Avrupa’daki gaz merkezlerinin varlığıyla kıyaslandığında hiç görülmemiş bir durum olduğunu gösteriyordu.
Avrupa gaz piyasası için bu gelişmeler, hem bölgeler arasındaki LNG rekabetini derinleştiriyor hem de üretim ve ulaşım zincirlerinde belirsizlikleri büyütüyor. Analistler, Katar ve Hürmüz Boğazı kaynaklı aksaklıkların sürmesi halinde fiyatların daha da yükselmesi riskine dikkat çekiyorlar.
