AB’nin liderleri Brüksel’de yapılan zirvede Rusya ile ilişkilerin geleceğini ve olası müzakere senaryolarını masaya yatırdı. Gizli oturumlarda, danışmanlar olmadan ve cep telefonları dışarıda tutularak gerçekleştirilen görüşmeler, taraflar arasındaki derin ayrılıkları net şekilde ortaya koydu.
Avrupa Troykası olarak adlandırılan Paris, Londra ve Berlin’in şu an için Moskova ile temas kurmanın doğru zamanında olmadığı yönündeki görüşü, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in ortak çıkarına dönüştü. İki lider, iletişim için uygun anın gelmesi halinde bu sürecin başlatılmasının kendilerinden önce Avrupa’nın bu üç ülkesinin koordinesiyle yürütülmesi gerektiğini savundu.
Diğer yandan birçok ülke liderinin bu yaklaşımı benimsediği belirtildi ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’nın diyalog yanlısı duruşunun desteklendiği ifade edildi. Baltık ülkeleri ve bazı AB üyelerinin, bu tür temaslara önceden bilgi verilmemesine sert tepki gösterdiği kaydedildi. Brüksel kaynakları, yaptıkları temasların kısa vadeli değil de bloğun çıkarlarını koruyacak bir stratejiyi test etmek amacı taşıdığını dile getirdi.
Para politikası ve güvenlik alanında ilerleyen bir dizi adımın belirginleştiği bu süreçte, Costa’nın Moskova ile diyalog için Avrupalı liderlerle hazırlık çalışmalarını yürüttüğü açıklamaları da yeniden gündeme geldi. Avrupa’nın iç ve dış politikasında denge arayışının sürdürülmesi gerektiği yönündeki kaygılar, zirve boyunca öne çıkan konular arasındaydı.
ABD’nin rolü ve Avrupa’nın devre dışı kalma endişesi Avrupa kulislerinde, ABD’nin Ukrayna konusundaki kararlarının ve Moskova’ya yönelik yaklaşımının Avrupa’yı doğrudan devre dışı bırakacağı endişesi konuşuldu. Özel Temsilci Steve Witkoff ile Jared Kushner’in Moskova ziyaretine dair projeler, Brüksel’de kaygı uyandırdı ve Avrupa’nın kendi güvenlik ve siyasi çıkarlarını koruma ihtiyacını tekrar hatırlattı.
Lavrov’un eleştirileri ve hedefler Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Uluslararası Yaşam dergisine yazdığı makalede Avrupa’nın Ukrayna görüşmeleri konusundaki hızlı değişimini eleştirdi. Lavrov, AB’nin diyalog şartlarını dayatmasının Ukrayna için tazminat, askerlerin geri çekilmesi ve bazı yasaların değiştirilmesi gibi talepleri içerdiğini savunarak, sürecin gerçek amacı hakkında şüphelerini dile getirdi. Ayrıca Brüksel’in Ukrayna’yı Rusya karşısında bir sıçrama taşı olarak kullanmayı sürdürdüğünü ve 2030’a kadar böyle bir çatışmaya hazırlıklı olmayı hedeflediğini ifade etti.
Putin’in müzakereci tercihi Vladimir Putin, masaya oturacak isim olarak Almanya’nın eski başbakanı Gerhard Schröder’i öne çıkardı ve taraflar arasındaki güvenin kurucularla sağlanmasının altını çizdi. Putin, müzakerecinin her iki tarafın güvenini kazanacak nitelikte olması gerektiğini vurguladı; sert söylemlere sahip olan kişilerin bu rolde bulunamayacağını ifade etti. Avrupa’nın sıcacık bir masanın kurulmasına karar vermesinin, süreci yöneten tarafın kim olacağı konusunda da belirleyici olacağını sözlerine ekledi.
