Hamas, Yeni Ateşkes Teklifini Reddetti
ABD Başkanı Joe Biden tarafından 2 Temmuz’da duyurulan ateşkes teklifine bağlı olduklarını vurgulayan Hamas hareketi, Mısır’ın başkenti Kahire’de kendilerine sunulan yeni öneriyi İsrail işgalini kalıcı hale getireceği gerekçesiyle geri çevirdi. Gazetecilere açıklamalarda bulunan üst düzey bir Hamas yetkilisi, ara bulucu ülkeler olan Mısır ve Katar’ın Kahire’deki Hamas heyetine yeni bir ateşkes teklifi ilettiğini belirtti.
Hamas’ın 2 Temmuz’da Biden tarafından açıklanan ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından kabul edilen ateşkes teklifine bağlı olduklarını ifade eden yetkili, şu ifadeleri kullandı: “Hamas, halkımızın en yüksek çıkarlarını gerçekleştirmek ve onlara yönelik saldırıları durdurmak amacıyla üzerinde mutabakata varılan hususları uygulamaya hazır olduğunu teyit etmektedir.” Ancak, herhangi bir anlaşmanın kalıcı ateşkesi ve İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini içermesi gerektiği vurgusunu yaptı.
Kahire’de kendilerine sunulan teklifin bu talepleri içermediğini söyleyen Hamas yetkilisi, İsrail’in taleplerini içeren bu yeni önerinin Philadelphia Koridoru olarak adlandırılan 14 kilometrelik Mısır ile Gazze sınırının kontrolünün İsrail’e bırakıldığını ve İsrail askeri varlığının Gazze’de devam etmesinin öngörüldüğünü dile getirdi. Hamas heyetinin bu durumu kabul etmeyeceğini belirttikten sonra Kahire’den ayrıldıkları bildirildi.
İsrail Heyeti de Kahire’den Ayrıldı
Öte yandan, İsrail medyası, müzakereler için Kahire’de bulunan İsrail heyetinin ülkeye dönmek üzere buradan ayrıldığını duyurdu. İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberine göre, ateşkes ve esir takası anlaşması müzakereleri için Mısır’ın başkenti Kahire’de bulunan İsrail heyeti, geri döndü. Haberde, adı açıklanmayan İsrailli yetkililerin, “Bugün Gazze’deki ateşkes görüşmelerinde ilerleme kaydedilme şansı zayıftı” şeklinde bir ifade kullandığı aktarıldı.
Yetkililer, “Heyetin aldığı yetki, Philadelphia Koridoru’nda anlaşmaya varılmasına imkan vermiyor” şeklinde bir değerlendirmede bulundu. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, İsrail ve uluslararası kamuoyunda siyasi nedenlerle Hamas ile esir takası anlaşması yapmamakla suçlanıyor. Gazze’ye yönelik gerçekleştirilen saldırılarda 10 ayı aşkın süre içerisinde çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere can kaybının 40 bini aştığı, bu durumun ise insanlık felaketini derinleştirdiği ifade ediliyor.
Blinken’den Gelen Diplomatik Eleştiriler
İsrailli kaynaklar, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’i, Gazze Şeridi’nde ateşkes ve esir takası müzakerelerini sabote etmekle suçladı. Yediot Ahronot gazetesi, adı açıklanmayan İsrailli kaynakların, “Blinken, Netanyahu’nun ABD’nin teklifini kabul ettiğini ve topun artık Hamas’ın kalesinde olduğunu söyleyerek çok ciddi bir hata yaptı” şeklindeki sözlerine yer verdi.
Kaynaklar, “Blinken, müzakereleri ciddi şekilde sabote etti ve bu, saflık ve anlama eksikliğini gösteriyor” ifadelerini kullandı. Blinken’ın, ABD’nin iç siyasi mülahazaları için iyimser bir tablo çizerek, Demokrat Parti’nin Chicago’daki konferansının sorunsuz ilerlemesini sağladığına dikkat çekildi. Kaynaklar, “Blinken, adeta müzakereleri tasfiye etti ve Netanyahu’nun yanında yer alarak onu ödüllendirdi” dedi.
İsrail müzakere heyetinin, Blinken’ın bu spekülasyonlarını dağıtmaya çalıştığı belirtilirken, “İsrail’in Philadelphia Koridoru boyunca kuvvet konuşlandırma konusundaki ısrarı devam ederse ne anlaşma olur ne de zirve olur” ifadeleri kullanıldı.
Netanyahu’nun Yeni Şartları
ABD Başkanı Joe Biden, 27 Mayıs’ta İsrail ile Hamas arasında esir takası ve Gazze’de ateşkes sağlanması için bir öneri sunmuştu. Netanyahu ise Biden’ın açıkladığı ateşkes taslağının İsrail’in hazırladığı tekliften farklı olduğunu ileri sürerek yeni şartlar eklenmesini talep etti.
Netanyahu, Gazze’yi ikiye ayıran Netzarim Koridoru ve Gazze Şeridi ile Mısır sınırındaki Philadelphia Koridoru’nun yanı sıra Refah Sınır Kapısı’ndaki İsrail işgalinin devam etmesini istemişti. Ayrıca, Hamas üyelerinin Gazze’nin diğer bölgelerinden kuzeye geçişinin engellenmesini şart koşmuştu. Hamas, ABD, Mısır ve Katar’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde Netanyahu’nun yeni şartlar sürerek anlaşmaya varılmasını engellediğini vurgulamıştı.
Philadelphia Koridoru Hakkında
Philadelphia Koridoru, Selahaddin Koridoru olarak da bilinir ve Gazze ile Mısır sınırında yer almaktadır. 1979’da Mısır ile İsrail arasında imzalanan Camp David Anlaşması çerçevesinde tampon bölgede bulunmaktadır. Koridor, 14,5 kilometre uzunluğunda ve birkaç yüz metre genişliğindedir. Akdeniz’den başlayarak Kerem Ebu Salim Sınır Kapısı’na kadar uzanmaktadır. Camp David Anlaşmasına göre, Philadelphia Koridoru Filistin toprakları arasında yer almakta olup, belirli sayıda (180 zırhlı araç ve 4 bin asker) İsrail güçlerinin kontrolüne bırakılmıştır. Sınırın diğer tarafında ise hafif silahlı Mısır polisinin bulunmasına izin verilmiştir.
Philadelphia Koridoru, Ağustos 2005’e kadar İsrail güçlerinin kontrolünde kalmış ve bu tarihte Avrupa Birliği gözlemcileri huzurunda Filistin yönetimine devredilmiştir. Eylül 2005’te ise İsrail ile Mısır arasında 1979 Barış Anlaşması’nın güvenlik maddesine ek olarak koridorla ilgili bir anlaşma yapılmıştır. Anlaşma gereği, Mısır’ın Gazze sınırında terör, kaçakçılık ve tünellerin tespiti gibi görevlerden sorumlu 750 sınır muhafız askeri bulundurması ve İsrail güçlerinin çekildiği Philadelphia Koridoru’nun Filistin yönetimine teslim edilmesi kararlaştırılmıştır.
Filistin’de 2006 yılında yapılan seçimleri Hamas’ın kazanması ve kısa süre sonra Gazze’de kontrolü sağlamasının ardından Philadelphia Koridoru da Hamas yönetiminin kontrolüne geçmiştir. İsrail’in uyguladığı abluka sonucu Gazze’de bu koridor üzerinde Mısır’a açılan çok sayıda tünel inşa edilmiştir.
