İsrail’in İran’a Yönelik Hava Saldırısı
26 Ekim gecesi, İsrail Hava Kuvvetleri’ne bağlı yaklaşık 100 uçak, aralarında F-35 savaş uçaklarının da bulunduğu bir filo ile 2 bin kilometre mesafede bulunan İran’daki çeşitli hedeflere füzeler ateşledi. Bu saldırının, İran’ın Parçin füze üretim kompleksinin yanı sıra, erken uyarı radar sistemleri ve S-300 hava savunma sistemlerini hedef aldığı bildirildi. Saldırı sonucunda Tahran, Huzistan ve diğer bölgelerde patlamalar meydana gelirken, İran hava savunmasına bağlı dört askerin ve füze üretim komplekslerinde görevli bir güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiği kaydedildi.
Uydu görüntüleri ise, İran’daki füze üretim tesislerinde belirli bir maddi hasar meydana geldiğini gösterdi. ABD basını, saldırı sonrası İran’ın füze parçaları ve yakıt üretimini toparlaması için en az iki yıl süreceğini ve bunun için yaklaşık 40 milyon dolar harcaması gerekeceğini iddia etti. Ancak İran hükümeti, bu iddiaları reddederek, maddi hasarın büyük olmadığını ve İran’ın füze üretme kabiliyetlerinde herhangi bir eksiklik ya da aksama yaşanmadığını ifade etti.
İsrail, bu hava operasyonunu, İran’ın 1 Ekim’de gerçekleştirdiği 180 balistik füze ile yapılan saldırıya bir yanıt olarak gerçekleştirdiğini duyurdu. Bu kapsamda, gazeteci ve yazar Musa Özuğurlu ile, İran’a yönelik saldırının olası sonuçlarını, İran’ın yanıt verme olasılığını, çatışmaya yakın konumdaki Körfez ülkelerinin durumunu ve dünya basınında yer alan İran’ın nükleer silah geliştirme iddialarını değerlendirdik.
İsrail’in Hava Saldırısının Etkileri
Musa Özuğurlu, İsrail’in İran’a yaptığı hava saldırısının etkilerine dair her iki tarafın da kendi lehine açıklamalarda bulunduğunu hatırlatarak, tüm bilgilerin dikkatle incelenmesi gerektiğini vurguladı. Özuğurlu, İsrail’in saldırıyla birlikte İran’ın hava savunma sistemlerini hedef alarak “İran’ı çıplak bırakma” mesajı vermek istemiş olabileceğini belirtti. Ancak, İran’ın stratejik hedeflerine ciddi bir zarar verildiğine dair belirgin işaretler olmadığını ifade etti:
- “Ortadoğu coğrafyasından bahsettiğimizi unutmamalıyız. Her an her şey gelişebilir. İsrail’in İran’ı ne şekilde vuracağı, nasıl bir saldırı yapacağı veya vuracağı yerleri ne kadar ağır vuracağı ile ilgili Washington ve Tel-Aviv arasında pazarlık olduğu yönünde haberler vardı.”
- “İki taraf da birbirinin kayıplarını daha çok, kendinkini daha az gösteriyor. İran’ın ‘hiçbir şekilde etkili olmadı’ açıklamasına da dikkat etmek lazım.”
- “İsrail’in İran’ın savunma sistemlerine büyük zarar verdiğini ya da İran’ın stratejik noktalarına zarar verdiği kanaatinde değilim.”
İran’ın Nükleer Silah Geliştirme İhtimali
İran’ın nükleer silah geliştirmesiyle ilgili pek çok spekülasyon bulunduğunu belirten Özuğurlu, nükleer silah edinmek için gereken zenginleştirilmiş uranyumdan çok daha öte teknolojilerin gerektiğini hatırlattı. Son gelişmelerin İranlı karar alıcıların nükleer silah edinmeye daha sıcak baktığını gösterdiğini belirten Özuğurlu, yine de İran’ın İsrail’e verebileceği olası yanıtın nükleer opsiyon içerme ihtimalinin oldukça düşük olduğunu vurguladı:
- “İran’ın şu anda nükleer silaha sahip olup olmadığını sorgulamak lazım. Bu konuda çok spekülasyon var.”
- “İran, nükleer silahın haram olması prensibinden vazgeçmiş gibi görülüyor son saldırılardan sonra.”
- “Saldırı sonrası ABD, ‘Biz, İsrail’i savunmaya tamamen hazırız. İran saldırırsa bunun sonuçları olur’ dedi.”
Körfez Ülkelerinin Durumu
Özuğurlu, İran’ın petrol sahalarının ve rafinerilerinin vurulmamış olmasının Körfez Arap devletlerini rahatlattığını ifade etti. Arap ülkelerinin, büyük bir saldırı gerçekleşmemesi için çaba gösterdiğini belirten Özuğurlu, İran ve Körfez arasında çıkabilecek bir çatışmanın Hürmüz Boğazı’nı tıkayabileceğini ve bu durumun küresel enerji arzını felce uğratabileceğini vurguladı:
- “Arap basınına bakarsak, Körfez’de bir rahatlama olduğu görülüyor.”
- “Körfez ülkeleri muhtemelen İsrail saldırısının karşılık gerektirmeyecek boyutta olması için çaba sarf etti.”
- “Körfez ülkeleri İran’ı çok sevdiklerinden değil, kendi çıkarları sebebiyle istemiyor.”
Bölgedeki Gelişmelerin Etkisi
Musa Özuğurlu, Hizbullah’ın yeni liderinin Naim Kasım seçilmesiyle birlikte bölgede yaşanacak gelişmelerin, İran-İsrail krizinde de etkili olabileceği değerlendirmesinde bulundu:
- “İran’ın vereceği cevap beklenebilir. İran illa ki füze atmayabilir ama beklemek gerekiyor.”
- “Sadece İsrail ve İran arasındaki bir krizden bahsetmiyoruz. Birçok bileşeni olan bir durum var.”
