Kızamık Vakaları ve Aşılamanın Durumu
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) ortak raporuna göre, geçtiğimiz yıl dünya genelinde 10.3 milyon kızamık vakası kaydedilmiştir. Bu veri, 2022 yılına kıyasla dünya genelindeki vakalarda yüzde 20’lik bir artışa işaret etmektedir. Yayımlanan yeni yıllık rapor, kızamık vakalarının Avrupa bölgesinde geçen yıla göre yüzde 200’den fazla bir artış gösterdiğini ortaya koymuştur. Orta Asya’da ise 2022’de yaklaşık 99 bin 700 olan vaka sayısının 2023’te 306 binden fazla olduğunu göstermektedir.
Kızamığın, çoğunlukla çocukları etkileyen son derece bulaşıcı bir virüs olduğunu ve yalnızca iki doz aşı ile önlenebileceğini vurgulayan uzmanlar, kızamık salgınlarını önlemek için bir ülke veya toplumun yüzde 95 veya daha fazlasının aşılanması gerektiğini belirtmektedir.
Aşılamada Düşüş
Yeni rapora göre, geçen yıl dünya genelinde çocukların yalnızca yüzde 83’ü ilk doz kızamık aşısı alırken, dörtte üçünden daha azının ikinci doz aşı olduğu ifade edilmektedir. DSÖ’nde Kızamık ve Kızamıkçık alanında Kıdemli Teknik Danışmanı Dr. Natasha Crowcroft, düzenlediği basın toplantısında şu ifadeleri kullanmıştır: “Vakalardaki artış, küresel bağışıklık kapsamındaki duraklamadan kaynaklanıyor. Dünyadaki her bir ülkenin kızamık aşısına erişimi vardır; bu nedenle, herhangi bir çocuğun hastalığa yakalanması ve hiçbir çocuğun kızamıktan ölmemesi için hiçbir neden yoktur.”
DSÖ raporunda, aşılamanın 2000 yılından beri 60.3 milyon kızamık ölümünü önlediği belirtilmektedir. 2023 yılı itibarıyla tahminen 22 milyon çocuk ilk doz kızamık aşısını olamamıştır. Crowcroft, bu çocukların çoğunun düşük gelirli ülkelerde ve kızamıktan ölüm riskinin en yüksek olduğu kırılgan veya çatışmalardan etkilenen bölgelerde yaşadığını ifade etmektedir.
Avrupa’daki Durum
Avrupa’da gözlemlenen büyük artışla ilgili olarak Crowcroft, 100 bin vakanın altında olan sayının 300 binin üzerine çıktığını kaydederek, “Yüzde 200’ün üzerinde bir artış olmasına rağmen, mutlak rakamlar çok daha küçük.” değerlendirmesini yapmıştır. Uzmanlar, bu durumun aşılama kapsamının durması ve salgın hastalık sayısındaki artıştan kaynaklandığını vurgulamaktadır.
Raporda, Avrupa’daki vaka sayısının diğer bölgelere kıyasla nispeten düşük kaldığı tespit edilmiştir. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi‘nin yakın tarihli başka bir raporuna göre, 30 Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı ülkesinin Eylül 2023 ile Ağustos 2024 arasında toplam 18 binden fazla kızamık vakası bildirdiği ifade edilmiştir. Bu ülkeler arasında Romanya, söz konusu dönemde bildirilen 14 binden fazla vaka ile AB’de en fazla kızamık vakasının görüldüğü ülke olmuştur.
Sağlık örgütleri, daha önce yetersiz aşılama kapsamı nedeniyle Avrupa’daki kızamık vakalarında endişe verici bir artış olduğu konusunda uyarıda bulunmuşlardır. Orta Asya’nın bazı bölgelerini de içeren Avrupa bölgesi, küresel olarak Amerika kıtasından sonra en az kızamık vakasının görüldüğü ikinci bölgedir. En yüksek vaka sayısına sahip bölge ise tahmini 4.8 milyon vaka ile Afrika olarak belirtilmektedir. Güneydoğu Asya ise tahmini 2.9 milyon vaka ile ikinci en yüksek kızamık vakası sayısına sahip bölgedir.
