ABD’nin Nükleer Strateji Açıklamaları
ABD Başkan Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcısı John Feiner, Çin gibi ülkelerin cephaneliklerini artırmaya devam etmeleri durumunda, ABD’nin nükleer konuşlandırmalarını yeniden gözden geçirmeye hazır olduğunu ifade etti. Carnegie Uluslararası Barış Vakfı‘nda yaptığı konuşmada, Feiner, “Bu eğilimler olumsuz yönde devam ederse ve özellikle Çin, diğer ülkelerle birlikte, stoklarını ve konuşlandırılmış güçlerini artırmaya devam ederse, ABD’nin konuşlandırmada değişiklik yapmasının sadece rasyonel değil, aynı zamanda gerekli olduğu bir noktaya gelebileceğini açıkça belirtmek istiyorum” şeklinde konuştu. Washington’un silah kontrolüne bağlı kaldığını, ancak küresel nükleer dinamiklerdeki değişikliklere uyum sağlamaya da hazır olduğunu vurguladı.
Rusya ve Çin ile İkili İletişim Tercihi
Feiner, ABD’nin Rusya ve Çin ile stratejik istikrar konularında üçlü diyalog yerine ikili görüşmeleri tercih ettiğini belirtti. Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’nda verdiği röportajda, “İkili görüşmeleri sürdürmenin daha etkili, muhtemelen daha yapıcı ve nihayetinde daha başarılı olduğunu düşünüyoruz” diyerek bu yaklaşımın önemine dikkat çekti. Ayrıca, Rusya ve Çin’in farklı nükleer kapasiteleri ve nükleer doktrinlerinin bulunduğunu, bu durumun ABD’nin tutumunu etkilemekte olduğunu ifade etti.
ABD’nin Nükleer Kuvvet Hazırlıkları
Feiner, Rusya’nın stratejik silahlar konusunda işbirliği yapmayı reddetmesi veya ABD-Rusya Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması (START) hükümlerine uymaması halinde, ABD’nin nükleer kuvvetlerinin savaşa hazır olma durumunu güçlendirmeye hazır olduğunu söyledi. Feiner, “Rusya, START’ı ihlal etmeye devam eder ve işbirliği yapmayı reddederse, askeri hazırlığımızı güçlendirmek için daha ileri adımlar atmaya hazırız” dedi. Ayrıca, ABD’nin riskleri azaltmak ve nükleer hesap verebilirliği artırmak amacıyla yeni önlemler aldığını da sözlerine ekledi.
Rusya’nın START Anlaşması ile İlgili Durumu
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 21 Şubat 2023 tarihinde Rusya Federal Meclisi’nde yaptığı konuşmada, Rusya’nın ABD-Rusya START Anlaşması’na katılımını askıya aldığını belirtmiş, ancak ülkesinin antlaşmadan çekilmediğini vurgulamıştır. Putin, tartışmaya geri dönmeden önce Fransa ve Birleşik Krallık gibi ülkelerin ne iddia ettiklerini ve stratejik cephaneliklerini, yani NATO’nun toplam vuruş potansiyelini nasıl dikkate alacaklarını anlamak gerektiğini ifade etmiştir.
Haziran 2023 başında Washington, START Anlaşması çerçevesinde bir karşı önlem olarak, Rusya Federasyonu’na Antlaşma kapsamındaki stratejik silahlarının durumu ve konumu hakkında bilgi aktarımının sona erdiğini açıklamıştır. ABD, START Anlaşması çerçevesinde incelemeler için Rus uzmanlara verilen vizeleri iptal etmiş ve yenilerini vermeyi reddetmiştir. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, Rusya’nın START Anlaşması’nı yerine getirmeye geri dönmesinin ancak ABD’nin Moskova’ya yönelik düşmanca tutumundan vazgeçmesi halinde mümkün olabileceğini dile getirmiştir. O dönemdeki Rusya’nın ABD Büyükelçisi Anatoly Antonov da, Amerikalılar Rusya karşıtı politikalarını değiştirmedikçe ABD ile stratejik silahların kontrolü konusunda bir diyaloğun mümkün olmadığını vurgulamıştır.
