ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Grönland konusunu önümüzdeki hafta Danimarka yetkilileriyle görüşeceklerini duyurdu. Amerikan basınına yansıyan bilgilere göre Rubio, kongre üyelerine “askeri müdahale” yerine satın alma seçeneğinin öncelikli olduğuna dair mesajlar verdi. Donald Trump’ın Grönland söylemleri ise uzun süredir tartışılan bir konu olarak gündemde kalmaya devam ediyor; işte geçmişten günümüze uzanan bazı adımlar ve 2026 için potansiyel seçenekler.
1867-1868: İlk görüşmeler Dışişleri Bakanı William Seward’ın arka planında Grönland’ın satın alınması fikri, Arktik sınırları genişletme ve yayılmacı bir politika çerçevesinde ortaya çıktı. Kömür ve diğer doğal kaynakları öne sürülen bu fikir, o dönemde Kongre tarafından ilgi görmedi ve resmi teklife dönüşmedi.
1910: Toprak değişimi tasarısı Taft döneminde diplomatlar, Grönland’ın ABD’ye devredildiği ve karşılığında başka tavizlerin verildiği karmaşık bir toprak değişimi planını gündeme getirdi. Danimarka bu öneriyi reddetti ve plan ertelendi.
1946: 100 milyonluk altın teklifi Soğuk Savaş’ın başında Truman yönetimi, bölgenin stratejik önemi nedeniyle Danimarka’ya resmi olarak 100 milyon dolar değerinde altın teklifinde bulundu. II. Dünya Savaşı sırasında adada inşa edilen havaalanı, Avrupa’ya giden uçaklar için kritik bir yakıt ikmal noktasıydı. Danimarka bu öneriyi reddetse de ABD’nin askeri varlığı sürdürülmüş durumda kaldı. Bugün Pituffik Uzay Üssü olarak adlandırılan bu tesis, ABD Savunma Bakanlığı’nın kuzeydeki en önemli üslerinden biri olarak işlevini sürdürüyor.
Seçenekler neler? Kiralama: Askeri analist Aleksey Leonkov, 99 yıllık bir kira sözleşmesi gibi uzun vadeli bir uzlaşmanın masada olabileceğini değerlendiriyor. Açık baskı: Siyaset bilimci Dr. Vladimir Vasilyev ise ABD’nin NATO’yu kullanarak çekilme tehdidinde bulunması veya harcamaları artırması karşılığında Avrupa’da bazı tavizler karşılığında Grönland’dan vazgeçebileceğini öne sürüyor. Ayrıca Vasilyev, Trump’ın gümrük vergileriyle Danimarka üzerinde baskı kurabileceğini ve bunun ekonomik bir çatışmaya dönüşebileceğini belirtti.
Askeri seçenek Siyasi analist İlya Kravçenko, ABD’nin NATO üyesi Danimarka’ya karşı kuvvet kullanması gibi uç bir yolun pek olası olmadığını, daha çok diplomatik görüşmeler ve uzlaşmanın ön planda olacağının altını çizdi. Rubio’nun dün basına yansıyan açıklamasında da “askeri müdahale” seçeneğinin masada olmadığını, ancak satın alma fikrinin gündemde olduğunu ifade ettiği aktarıldı.
