Gelişen Diplomatik Görüşmeler ve Olası Anlaşma Senaryoları
Financial Times gazetesinin, güvenilir bir İngiliz yetkiliye dayandırarak yayımladığı habere göre, İngiltere, Fransa ve Almanya ülkeleri, Ukrayna’nın bazı topraklar üzerindeki hak iddialarından feragat edilmesi yönünde yeni bir yol haritası arayışında. Bu ülkeler, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü koruma ilkesi ile bölge barışını sağlama amacıyla çeşitli diplomatik adımlar atmayı planlıyorlar.
Haberde, “Londra’da gerçekleşen görüşmelere yakın kaynaklar, ABD’nin Ukrayna konusundaki sert tutumunu ve Trump’ın sürece ilişkin sabrının azalmasını göz önüne alarak, İngiltere, Fransa ve Almanya’nın ortak bir çözüm arayışında olduğunu” belirtiyor. Ayrıca, yetkili, üç ülkenin nihai hedefinin, Ukrayna’nın tüm kırmızı çizgilerini zorlamadan, güçlü bir müzakere zemini oluşturarak, Kiev’in bazı topraklar üzerindeki hak iddialarından vazgeçebileceği umudunu taşıdığını ekledi. Bu çerçevede, olası bir anlaşmanın, kapsamlı ve karşılıklı tavizler içerebileceği tahmin ediliyor.
Ukrayna ve Rusya Arasındaki Toprak Referandumları ve Tartışmalar
Ukrayna’dan tek taraflı bağımsızlık ilan eden Donetsk Halk Cumhuriyeti (DHC) ve Lugansk Cumhuriyeti (LHC), ayrıca Herson ve Zaporojye bölgeleri, 2022 Eylül ayındaki referandumlarla Rusya’ya katılmayı kabul etmişti. Bu referandumlarda, Donetsk bölgesinde oy kullananların %99.23’ü, Lugansk bölgesinde %98.42’si, Herson bölgesinde %87.05’i ve Zaporojye bölgesinde %93.11’i, Rusya’ya katılım yönünde oy kullandı. Bu gelişmeler, bölgedeki karmaşık siyasi durumu daha da karmaşık hale getiriyor.
Diğer yandan, Kırım bölgesi, Ukrayna’daki darbe sonrası Mart 2014’te yapılan referandumla Rusya’ya katılmıştır. Referandum sonucunda, bölgedeki seçmenlerin %96.77’si, Sivastopol’daki seçmenlerin ise %95.6’sı, Rusya ile yeniden birleşmek istediklerini açıkça ifade etmişti. Bu durum, uluslararası toplumda büyük tartışmalara yol açarken, Ukrayna hükümeti Kırım’ı hâlâ geçici işgal altındaki topraklar olarak görmeye devam ediyor.
Avrupa ve Amerika gibi birçok Batılı ülke, Kiev yönetimini desteklerken, Rusya ise bu bölgenin uluslararası hukuka uygun ve demokratik yollarla Rusya ile birleştiğini savunuyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise, Kırım meselesinin “kesin olarak kapanmış” olduğunu belirterek, bölgedeki durumu kalıcı ve değişmez olarak niteliyor.
