İran, ABD ile kalıcı bir nükleer anlaşmaya ulaşmadan önce geçici bir uzlaşma olasılığını değerlendirmeyi hedefliyor. Tahran yönetimi, kapsamlı bir anlaşma için müzakerelere başlamadan önce iki ülke arasında geçici bir anlaşma üzerinde çalışılması yönünde bir öneri sunmayı planlıyor.
Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, İranlı yetkililer, ABD Başkanı Donald Trump’ın belirlediği iki aylık süre zarfında teknik olarak karmaşık bir nükleer anlaşmaya varmanın pek de gerçekçi olmadığını düşünüyor. Bu nedenle, olası bir gerilimi önlemek adına zaman kazanmaya çalışıyorlar.
Geçici anlaşmanın, İran’ın bazı uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya almasını, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokunu azaltmasını ve Birleşmiş Milletler müfettişlerinin nükleer tesislere daha fazla erişim sağlamasını içerebileceği belirtiliyor.
Neler Olmuştu?
- Mart ayı başında Trump, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’e bir mektup yollayarak, nükleer program konusunda bir anlaşma yapılmasını tercih ettiğini, aksi halde askeri bir karşılık verme tehdidinde bulundu.
- İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Tahran’ın ABD’yi doğrudan müzakerelere davet etmediğini, görüşmelerin yalnızca üçüncü ülkelerin arabuluculuğuyla gerçekleştirilebileceğini ifade etti.
- Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İranlı ve ABD’li temsilcilerin 12 Nisan’da Umman’da üst düzey dolaylı görüşmeler yapacağını duyurdu.
İran, 2015 yılında İngiltere, Çin, Fransa, Almanya, Rusya ve ABD ile birlikte, yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programını sınırlandırmayı kabul ettiği Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nı (KOEP) imzalamıştı. Ancak ABD, Trump döneminde 2018’de bu anlaşmadan çekilmiş ve İran’a yeniden yaptırımlar uygulamaya başlamıştı. Tahran ise, anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini kademeli olarak azalttığını ve uranyum zenginleştirme gibi alanlarda kısıtlamaları kaldırdığını duyurmuştu.
