İsrail Savunma Bakanı Gallant’ın ABD Seyahatinin İptali
İsrail Savunma Bakanı Gallant’ın Amerika Birleşik Devletleri’ne yapması planlanan seyahat iptal edildi. Bu gelişme, İran’a yönelik yapılacak olan misillemeler hakkında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Joe Biden arasında bir telefon görüşmesi yapılacağı bilgisinin yanı sıra geldi. Pentagon, İsrail’in “İran tarafından doğrudan saldırıya uğradığını” ifade ederken, misillemenin detaylarının nihai olarak İsrail tarafından belirleneceğini vurguladı.
Flightradar gibi izleme uygulamalarında, Amerikan Hava Kuvvetleri’ne ait tanker filolarının Ortadoğu’ya intikal ettiği ve nakliye uçaklarının Irak, Suriye, Ürdün gibi ülkelerdeki Amerikan üslerine sevkiyat yaptığı tespit edildi. Pentagon, daha önce Amerikan Silahlı Kuvvetleri’ne ait en az üç savaş uçağı filosunun ve “birkaç bin askerin” Ortadoğu’ya gönderileceğini açıklamıştı.
İsrail’in Bombardımanları ve Savaş Durumu
İsrail’in İran’a yönelik bombardımanı beklenirken, Lübnan ve Suriye’ye gerçekleştirilen saldırılarla dikkat çekti. İsrail’in Lübnan saldırılarında ölü sayısının 2 bini geçtiği kaydedildi. Suriye’nin başkenti Şam’da ise, İran büyükelçiliğine yakın bir apartmanın hedef alındığı, bu saldırıda da sivil ölümlerin meydana geldiği bildirildi.
İsrail ordusunun karadan gerçekleştirdiği harekât sonucunda, Lübnan’ın güneyindeki Marun El-Ras kasabasını ele geçirildi. İsrail devletinin resmi hesaplarından paylaşılan videolarda, İsrail askerlerinin harabeye dönmüş kasabaya bayrak çektiği görüntülendi. İsrail ordusu, kara ve hava harekâtları ile 400’den fazla Hizbullah savaşçısını etkisiz hale getirdiğini iddia etti. Hizbullah basın odası ise, füze, roket ve havan atışları ile kurulan pusular sonucunda 30’dan fazla İsrail askerinin öldüğünü, birçok askerin yaralandığını ve helikopterlerin durmaksızın yaralı tahliyesi yaptığını belirtti.
Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan ile Değerlendirme
Yaşanan gelişmeler ışığında, İsrail’in diplomatik tutumunu, İran’a yönelik olası misillemeyi, ABD’nin çatışmalardaki tavrını ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın İsrail’in Türkiye’yi hedef aldığına yönelik sözlerine istinaden TBMM’de gerçekleştirilen gizli oturumu, Kırıkkale Üniversitesi’nden Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan ile konuştuk.
‘İsrail’de Şu Anda Rasyonel Karar Alıcılar Yok ve ABD Bunu Destekliyor’
Doç. Dr. Merve Özcan, Ortadoğu’daki çatışmanın etkilerini bölgesel değil, küresel boyutta değerlendirdi. İsrail’de mevcut rasyonel karar alıcıların bulunmadığını belirten Özcan, en kötü senaryoların dahi gerçekleşebileceğini ifade etti: “Bölge tam bir karmaşa süreci içerisinde. Karşılıklı bağımlılıkların arttığı bir dünya sistemi içerisinde sadece bölgesel değil; küresel sonuçları önemli olan bir kriz var. 1948’den bu yana İsrail’in izlediği politikalara baktığımızda, çatışmaların yayılmaya odaklandığı ve İsrail’in sınırlarını genişletmeye çalıştığı bir süreçle karşı karşıyayız.”
‘İran’ın Misillemesi, Netanyahu’nun Rejimi Hedef Almasından Sonra Geldi’
Özcan, İran’ın misillemesinin “başarı” veya “başarısızlık” üzerinden değerlendirilirken, sivil hedeflere yönelik atış yapmadığı gerçeğinin göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı. İran’ın saldırılarının, Netanyahu’nun İran yönetim sistemini değiştireceği yönündeki açıklamalarına tepki olarak gerçekleştiğini belirtti.
‘İran’da Rejimin Değişmesi, Bölgesel İstikrarı Sarsabilir’
Özcan, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın açıklamalarının bölgesel istikrarı etkileyebileceğinin altını çizerek, İran’da bir yönetim değişikliğinin göç ve mezhep kavgalarına yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu. Körfez ülkelerinin bu duruma karşı hassas bir yaklaşım sergilediğini ifade etti.
‘Bugün İran’da Olası Bir İstikrarsızlık veya Rejim Değişimi, Çin’i Etkileyecek’
Çin’in enerji piyasaları ve Ortadoğu’da kurduğu ilişkiler sebebiyle krize temkinli yaklaştığını kaydeden Özcan, bu durumun Çin’in dış politika geleneği ile paralellik gösterdiğini belirtti. Türkiye’nin BRICS üyeliği sürecinin önemine de değinen Özcan, Çin’in istikrarsızlıklara karşı sert tepki göstereceğini ifade etti.
‘Modern Dönemde Tek Merkezli Bir Sistem Ne Kadar Devam Edebilir?’
Özcan, ABD’nin çok kutuplu hale gelen dünya düzenini anlamakta zorlandığını ve bu durumun Batı fikrinin karşısında yükselen Avrasya ile ilgili olduğunu belirtti. “Modern dönemde tek merkezli bir sistem ne kadar devam edebilir?” sorusunu gündeme getirerek, çok merkezli dünya anlayışının öne çıktığını ifade etti.
‘ABD Seçimlerine Bakarsak, Çok Güçlü Bir Yahudi Lobisi Var’
Yahudi lobisinin Amerikan siyasetindeki etkisine dikkat çeken Özcan, İsrail’in Biden’ın uyarılarına rağmen kendi politikalarını sürdürebileceğini öne sürdü. “Biden’ın nükleer tesisler ve petrol sahaları ile ilgili söyledikleri, pratikte ve söylemde bambaşka gerçeklikler yaratıyor,” dedi.
‘İsrail, Türkiye ile Doğrudan Bir Savaşı Göze Alamaz’
TBMM’de gerçekleştirilen gizli oturum üzerine değerlendirmelerde bulunan Özcan, İsrail’in doğrudan Türkiye ile savaşa giremeyeceğini, ancak terör örgütlerini bir araç olarak kullanabileceğini belirtti. “İsrail, Türkiye ile doğrudan büyük bir savaşı göze alamaz. Fakat bu, İsrail’in elindeki araçları kullanmayacağı anlamına gelmiyor,” ifadelerini kullandı.
