İngiltere’nin Eski Büyükelçisi Craig Murray’nin Açıklamaları
İngiltere’nin eski büyükelçisi ve uluslararası insan hakları savunucusu Craig Murray, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, “İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırı, diplomatik çabaları bilinçli bir şekilde sabote eden ve uluslararası hukukun açık bir ihlali niteliğindedir.” ifadelerini kullandı. Murray, bu saldırıların barış görüşmeleri devam ederken yapılmasının, özellikle diplomatik ilişkileri ciddi anlamda zedeleyen ve uluslararası toplumun ortak kurallarını ihlal eden bir tutum olduğunu vurguladı.
Eski büyükelçi, sözlerine devam ederek, “Cenevre Sözleşmesi’nin Altıncı Protokolü bu tür saldırıların yasaklandığını açıkça belirtmektedir. Nükleer tesislere yönelik her türlü saldırı, uluslararası hukuka aykırıdır ve bu saldırıların gerekçeleri ne olursa olsun, meşru sayılmamaktadır.” şeklinde açıklamalarda bulundu. Ayrıca, bu tür eylemlerin, uluslararası toplumun barış ve güvenlik ilkelerine aykırı olduğunu dile getirdi.
İsrail’in Siyasi ve Askeri Stratejileri
Murray, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun, askeri operasyonları siyasi amaçlar ve iç politikada güç kazanmak adına kullandığını belirtti. “Netanyahu, savaşları hem siyasi hayatta kalmak hem de kendisine yöneltilen yolsuzluk suçlamalarını ertelemek için bir araç olarak görüyor.” dedi. Bu bağlamda, Netanyahu’nun, savaş ortamını kendi iktidarını sağlamlaştırmak ve yargılamalardan kaçmak için bir fırsat olarak kullanmakta olduğunu ifade etti.
İran ve Bölgesel Gerilimler
Murray, İran’a yönelik saldırıların, Gazze’de devam eden soykırım sürecinin ve İsrail’in Lübnan, Suriye ile Irak topraklarına düzenli olarak gerçekleştirdiği saldırıların gölgesinde gerçekleştiğine dikkat çekti. Bu bölgesel çatışmaların, uluslararası barış ve istikrarı ciddi anlamda tehdit ettiğine vurgu yaptı.
Uluslararası Nükleer Görüşmeler ve İran’ın Durumu
İran ve ABD, Umman topraklarında düzenledikleri beş tur dolaylı görüşme ile İran’ın nükleer dosyasını görüşmeye devam ediyor. Son görüşme, 23 Mayıs’ta Roma’da gerçekleşti. Bu görüşmelerin ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “Orta vadeli ilerlemeler, mekanizmaların güçlendirilmesi ve engellerin kaldırılması yönünde umut verici adımlar atıldı. Birkaç tur içinde önemli ilerlemeler kaydedilebilir.” açıklamasında bulundu. Ancak, İran’ın uranyum zenginleştirme kapasitesinin sınırlandırılması, müzakerelerin önündeki en büyük engel olarak duruyor.
İsrail’in İran’a Yönelik Askeri Operasyonları ve Son Durum
13 Haziran gecesi, İsrail, İran’ın geri dönüşü olmayan bir nükleer eşik yaklaştığını iddia ederek, gizli ve kapsamlı bir askeri operasyon başlattı. Hava saldırıları ve sabotaj timlerinin düzenlediği saldırılar sonucunda, İran’daki nükleer tesisler, üst düzey generaller, önde gelen nükleer fizikçiler ile hava üsleri ve hava savunma sistemleri hedef alındı. Ayrıca, karadan karaya füzeler ve insansız hava araçlarıyla da saldırılar gerçekleştirildi.
İran, bu saldırılara füze atışları ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdi. Hedefler arasında, İsrail’in askeri ve sanayi tesisleri bulunuyordu. Her iki tarafın saldırılarında sivillerin de zarar görmesi endişeleri artarken, İsrail, İran’ın nükleer programını tamamen yok etmek amacıyla operasyonlarını sürdüreceğini açıkladı.
İnsan Kaybı ve Güncel Durum
İsrail, İran’a yönelik saldırılarda 20’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve 600’den fazla kişinin yaralandığını bildirirken; İran Sağlık Bakanlığı, ülkede en az 220 sivilin yaşamını yitirdiğini ve 1800’den fazla kişinin yaralandığını açıkladı. İran’ın Rusya Büyükelçisi Kazem Celali ise, yaklaşık 300 sivilin hayatını kaybettiğini belirtti. Her iki ülkenin de yoğun saldırıları sürerken, bölgedeki sivil kayıplar ve altyapı tahribatı endişeleri artmaya devam ediyor.
İsrail ve İran, karşılıklı saldırılarını artırarak devam ettiriyor. İsrail, İran’ın nükleer programını tamamen ortadan kaldırmak ve bölgedeki dengeyi yeniden sağlamak amacıyla operasyonlarını sürdüreceklerini belirtirken, İran ise, İsrail saldırılarını durdurmadığı sürece kendilerinin de misilleme yapacaklarını ve İsrail’i vurmayı sürdüreceklerini açıkça ifade ediyorlar.
