Kanada’nın Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Chrystia Freeland, Başbakan Justin Trudeau ile ekonomi politikaları ve ABD’nin yeni tarifeleri konusundaki görüş ayrılıkları nedeniyle görevinden istifa etti. Freeland’in istifası, Trudeau liderliğindeki Liberal hükümeti daha da zor bir duruma sokarken, Kanada siyaseti yeni bir krizin eşiğine geldi.
ABD’nin eski Başkanı Donald Trump ise sosyal medya hesabında Kanada’yı bir ülke olarak değil, ABD’nin bir eyaleti olarak gördüğünü yineleyerek durumu alay konusu yaptı. Trump, “Büyük Kanada Eyaleti, Maliye Bakanı’nın istifası ya da Kanada Valisi Justin Trudeau tarafından görevden alınması sonucu sarsıldı. O toksik biriydi ve özlenmeyecek!” ifadelerini kullandı.
Freeland, Pazartesi günü Trudeau’ya yazdığı mektupta, “Seninle Kanada’nın geleceği konusunda uzun süredir anlaşmazlık yaşıyoruz. ABD’den gelen tarife tehdidi, ekonomimiz için büyük bir tehlike oluşturuyor” şeklinde belirtti. ABD’nin seçilmiş Başkanı Trump’ın, Kanada’dan ithal edilen ürünlere yüzde 25 tarife uygulama planı, iki lider arasındaki gerginliğin başlıca sebeplerinden biri oldu.
Ekonomik Kriz Tetiklendi
Freeland’in istifası, hükümetin 2023-2024 mali yılına ilişkin bütçe güncellemesini açıklamadan hemen önce gerçekleşti. Açıklanan verilere göre Kanada’nın bütçe açığı 60 milyara ulaşarak hedeflenen 40 milyarın oldukça üzerine çıktı. Trudeau, yaşam maliyeti krizine çözüm olarak, düşük ve orta gelirli vatandaşlara 250 Kanada Doları nakit destek çeki dağıtmayı ve temel ihtiyaç ürünlerinde geçici vergi indirimi yapmayı önerdi. Ancak bu iki politika Freeland’in tepkisini çekti. Freeland, bu tür ‘siyasi gösterilere’ kaynak ayırmanın ekonomik olarak riskli olduğunu belirterek, “ABD ile muhtemel bir tarife savaşına karşı mali kaynaklarımızı korumalıyız” dedi.
Öte yandan, Yeni Demokrat Parti (NDP), Trudeau’nun 250 Kanada Doları çek önerisine destek vermek için programın kapsamının genişletilmesini talep etti. Bu durum, Liberal hükümetin azınlık statüsünde olduğu parlamentoda ek baskı yarattı.
Başbakan İstifa Edecek mi?
Freeland’in istifası Liberal Parti içinde yankı uyandırırken, beş milletvekili Trudeau’ya açıkça istifa çağrısında bulundu. Markham-Stouffville milletvekili Helena Jaczek, “Bu koşullarda maliye bakanını görevden almak güvenilir bir hareket değil. Başbakan artık istifa etmeli” diyerek eleştiride bulundu. Muhafazakâr Parti lideri Pierre Poilievre, “Her şey kontrolden çıkmış durumda. Kanada, Trump’ın yüzde 25 tarife tehdidi karşısında zayıf bir hükümeti kaldıramaz. Erken seçim kaçınılmazdır” diyerek Trudeau’nun liderliğini eleştirdi. NDP lideri Jagmeet Singh de Trudeau’ya istifa çağrısı yaparken, güven oylaması tehdidinden kaçındı ve Liberal hükümetin parlamentodaki geleceğiyle ilgili kararın ‘önümüzdeki aylarda’ verileceğini söyledi.
Freeland’in Ardından Yeni Atama
Freeland’in istifasının hemen ardından Kamu Güvenliği Bakanı Dominic LeBlanc, yeni maliye bakanı olarak atandı. Trudeau’nun yakın çocukluk arkadaşı olan LeBlanc, Liberal Parti içinde sadık bir müttefik olarak tanınıyor. Trudeau, LeBlanc’ın yemin töreninde hazır bulunsa da medya karşısında yorum yapmaktan kaçındı.
Trudeau’nun Geleceği
Freeland, pandemi sonrası Kanada ekonomisinin yeniden yapılandırılmasında kilit bir rol oynamış ve Trudeau’nun en önemli müttefiklerinden biri haline gelmişti. Ancak son aylarda Liberal Parti’nin popülaritesindeki düşüş, Trudeau’nun liderliğine yönelik eleştirileri artırmış durumda. Kamuoyu yoklamalarına göre Trudeau’nun onay oranı yüzde 28’e kadar gerilemiş durumda.
Freeland’in istifası, Liberal hükümeti zayıflatarak Kanada siyasetinde belirsizliği artırırken, Trump’ın tarifeleri ve iç ekonomik sorunlar Trudeau için kritik bir sınav haline gelecek. Kanadalı siyasi gözlemciler, Liberal Parti içinde bir liderlik krizi yaşanabileceğini ve erken seçimin gündeme gelebileceğini öngörüyor. Kanada’da bir sonraki genel seçim, en geç Ekim 2025’te yapılmak zorunda. Ancak Trudeau’nun liderliği ve Liberal hükümetin geleceği, önümüzdeki aylarda atılacak adımlara bağlı olacak.
