OCCRP ve ABD Hükümeti İlişkisi
Panama Belgeleri, Pandora Belgeleri, Pegasus Projesi gibi geniş kapsamlı belge ve veri sızıntılarıyla dünya gündeminde yer alan Organize Suç ve Yolsuzluk Raporlama Projesi (OCCRP), 2008 yılından bu yana ABD hükümetinin en büyük fon sağlayıcısı olduğu ortaya çıkmıştır. Washington’un OCCRP’nin yöneticileri üzerinde veto hakkına sahip olduğu, Fransız Mediapart haber sitesi tarafından yapılan bir araştırmada belgelerle kanıtlanmıştır.
ABD’den Drop Site News, İtalya’dan Il Fatto Quotidiano, Yunanistan’dan Birleşmiş Gazeteciler ve Almanya kamu yayıncısı NDR gibi medya kuruluşları, OCCRP ile ABD yönetimi arasındaki ciddi ilişkilerin boyutunu gözler önüne seren kamuya açık belgelere ve OCCRP’nin eş kurucusu Drew Sullivan’ın NDR’ye verdiği kayıtlara dayalı olarak kapsamlı bir araştırma gerçekleştirmiştir. Diğer yandan, Sullivan, OCCRP’yi ‘dünyanın en büyük araştırmacı gazetecilik örgütü’ olarak tanımlarken, kuruluşunu tamamen ‘bağımsız‘ bir yapı olarak sunmaya çalışmaktadır. Ancak, OCCRP’nin ABD hükümetine yapısal olarak bağımlı bir kuruluş olduğu anlaşılmaktadır.
ABD’nin OCCRP’ye Sağladığı Fonlar
OCCRP, ABD hükümetinin fonlarıyla belirli ülkelere yönelik araştırmalar gerçekleştirmekte ve bu durum, kuruluşun bütçesinin önemli bir kısmını oluşturur. OCCRP’nin 2008 yılından bu yana ABD hükümet kaynaklarından en az 47 milyon dolar aldığı ve bu miktarın kuruluşun toplam finansmanının yaklaşık yarısını oluşturduğu belirtilmektedir. ABD, OCCRP’nin açık ara en büyük bağışçısı olarak kaydedilmiştir.
- OCCRP’nin kuruluşundan bu yana aldığı fonlar:
- ABD Hükümeti: 47 milyon dolar
- Avrupa Birliği: 1.1 milyon dolar
- İngiltere, İsveç, Danimarka, İsviçre, Slovakya ve Fransa gibi ülkelerden toplamda 14 milyon dolar
OCCRP’nin kurucu ortağı ve yayıncısı Drew Sullivan, yaptığı açıklamalarda ABD hükümetine olan minnettarlığını vurgulayarak, bu desteğin faaliyetleri için çok önemli bir mali kaynak sağladığını belirtmiştir.
Veto Hakkı ve Yönetim Üzerindeki Etkisi
ABD hükümetinin OCCRP’ye sağladığı fonların yanı sıra, kuruluşun liderliği üzerinde de önemli bir etkiye sahip olduğu kaydedilmektedir. Washington’un, Sullivan’ın aday gösterilmesi dahil olmak üzere, kuruluş içindeki kilit personel atamalarını veto etme hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) ve diğer hükümet organlarıyla yapılan anlaşmalar uyarınca, OCCRP’nin üst düzey görevler için potansiyel işe alımların özgeçmişlerini onay için Amerikan hükümetine sunmak zorunda olduğu ifade edilmiştir.
Sullivan, daha önce verdiği bir röportajda ABD’nin bu veto yetkisini kullanabileceğini kabul etmiştir, ancak bunun daha önce hiç kullanılmadığını savunarak, “Birini veto ederlerse, parayı almayacağımızı söyleyebiliriz” demiştir. OCCRP’nin ayrıca Washington’un sağladığı fonlarla ABD’ye karşı araştırmalarda kullanma hakkı bulunmadığı ifade edilmiştir.
OCCRP’nin Diğer Fon Sağlayıcıları
OCCRP’nin finansmanında yalnızca ABD hükümeti değil, aynı zamanda George Soros tarafından kurulan Açık Toplum Vakıfları gibi özel bağışçılar da önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, Açık Toplum Vakıfları’nın katkıları, ABD hükümetinin bağışları kadar endişe yaratıcı bir etki yapmamaktadır.
Kuruluşun Kökenleri ve İlişkileri
OCCRP’nin kökenleri, doğrudan ABD hükümetinin finansmanına dayanmaktadır. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Uluslararası Narkotik ve Kolluk İşleri Bürosu, 2007 yılında OCCRP’nin kurulması için ilk 1.7 milyon doları sağlamıştır. Bu fonun OCCRP’nin kurulmasında kritik bir rol oynadığı dile getirilmektedir. Sullivan‘ın, ABD hükümeti ile olan ilişkisi, 2000’li yılların başına kadar uzanmaktadır.
ABD Hükümetinin Yönlendirmeleri
OCCRP’nin en dikkat çekici ifşaatlarından biri, ABD hükümetinin kuruluşu, Rusya ve Venezüella gibi belirli ülkelere odaklanması için yönlendirmesidir. OCCRP, ‘Rus Medya Alanını Dengeleme‘ adı altında ABD’den 2.2 milyon dolar almış ve ayrıca 2019-2023 yılları arasında da Rusya ve Çin’in de dahil olduğu ‘Avrasya’da Araştırmacı Gazeteciliği Güçlendirme‘ projesi için 1.7 milyon dolar bağış almıştır.
Kuruluşun, Rus işadamlarının önemli mali çıkarlarının bulunduğu Kıbrıs ve Malta’daki yolsuzlukları araştırmak için de 2.3 milyon dolar aldığı ifade edilmektedir.
OCCRP Raporlarının Kullanımı
OCCRP’nin soruşturma raporlarının, ABD hükümeti tarafından dış politikalarını, özellikle yaptırımlarını haklı çıkarmak için kullanıldığı belirtilmektedir. OCCRP’nin bulguları, yolsuzlukla ilişkili olduğunu düşündüğü kişi ve kuruluşlara daha fazla yaptırım uygulanması amacıyla kullanılmaktadır. Bu bağlamda, Rusya ve Venezüella gibi ülkeler özel olarak hedef alınmaktadır.
Sullivan, OCCRP’nin soruşturmalarının bulgularını, daha geniş uluslararası politika hedeflerini destekleyecek şekilde uygulamak için hükümetlerle yakın bir işbirliği içinde çalıştığını belirtmiştir.
Tehditler ve Yasal İşlemler
OCCRP yönetim kurulu ve Sullivan, Mediapart ve bu araştırmayı yürüten diğer medya kuruluşlarına karşı yasal işlem başlatmakla tehdit etmiştir. Sullivan, araştırmanın yayımlanmaması için yakın olduğu kuruluşlara baskı uygularken, çalışmada yer alan bazı gazetecilere iftira suçlamalarında bulunmuştur.
