SVR, kuruluşunun 104. yıldönümünde önemli bir adım atarak ABD ve Nazi Almanyası arasındaki ilişkileri aydınlatan belgeleri kamuoyuyla paylaştı. Bu belgeler, gizliliği kaldırıldıktan sonra Devlet Başkanlığı Kütüphanesi’nin resmi internet sitesinde yayınlandı.
Yayınlanan belgeler arasında, Stockholm’de görev yapan ünlü Sovyet ajanı ‘Kin’ kod adlı Boris Rıbkin tarafından Moskova’ya gönderilen, 24 Nisan 1943 tarihli bir rapor dikkat çekmektedir. Bu rapor, o dönemde Hitler ordusunun aktif olarak Kursk Bölgesi’nde Sovyet ordusuna karşı saldırı hazırlığı yaptığı bir döneme işaret ediyor.
Göç Eden Subayın Rolü
Rıbkin, raporunda şu ifadeleri kullanıyor: “Mart ayının sonunda Prens Obolenskiy, Alman Ticaret Odası çalışanı Svatkovsky’ye Amerika ve Almanya arasında paravan kişiler aracılığıyla belirli malların takas ticaretini organize etme teklifiyle geldi.” Bu teklifin arka planında, 1917-1922 yılları arasında gerçekleşen Rus İç Savaşı sonrasında ABD’ye göç eden eski bir Rus subayı olan Sergey Obolenskiy yer alıyor. Obolenskiy, 2. Dünya Savaşı sırasında CIA’in öncüsü olan ABD Stratejik Hizmetler Ofisi’nde çalışmış ve yarbay rütbesine kadar yükselmiş bir isimdir.
Raporda ayrıca, “Obolenskiy, işin içinde Prens Volkonskiy ve Bahtin’in de olacağını, bunun bazı Alman kimyasallarına ihtiyaç duyan ve Almanlara platin ve teknik elmas satmayı kabul eden Amerikalılar adına yapıldığını, daha fazla ayrıntının Almanların prensipte onay vermesinin ardından verileceğini belirtti.” ifadesine yer verildi.
Amerikalıların Platin Sağlama Teklifi
Svatkovsky, Obolenskiy’nin teklifini Alman Ticaret Ataşesi Berents‘e iletti. Belgelerde, Nazilerin Amerikalıların provokasyonundan korktuğu, ancak Svatkovsky’nin Obolenskiy’e kefil olduğu belirtiliyor. Bu durum, ABD temsilcilerinin Berlin’e bir mektup göndermesine neden oldu; Berlin de Amerikalılardan alınabilecek veya satın alabilecek malların listesini talep etti.
Rıbkin, “Amerikan tarafında bu meseleyle Dışişleri Bakan Yardımcısı Carlson ilgilenirken, Almanya tarafında Dresden Bankası’nın Stockholm temsilcisi Ottokar von Knieriem görevlendirildi.” şeklinde kaydetti. Müzakerelere, dönemin önde gelen Nazi suçlularından biri olan Hermann Göring’in de katıldığı ifade edildi.
Taraflar Arasında Anlaşma
Sovyet ajan, “Müzakereler sonucunda Amerikalılar, Almanlara Avrupa’da bulunan 25-30 milyon kron değerindeki platini derhal verebileceklerine dair özel bir teklifte bulundular (takasın Portekiz veya İsveç’te gerçekleşmesi gerekiyordu) ve Almanların platini kaplayabilecekleri kimyasalların bir listesini talep ettiler.” şeklinde yazdı. Almanların bu ticarete büyük ilgi gösterdiği ve daha önce de benzer bir iletişimin kurulması yönünde arayışlarda bulundukları vurgulandı. Rıbkin, tarafların el sıkıştığını belirterek, bu tarihi müzakerelerin önemine dikkat çekti.
