Trump ve Netanyahu’nun Görüşmeleri: İran’ın Nükleer Programı Üzerine Endişeler
Wall Street Journal gazetesinin güvenilir kaynaklara dayandırdığı habere göre, Donald Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği son telefon görüşmesinde, başkanlık dönemi boyunca İran‘ın nükleer silah edinme olasılığından duyduğu kaygıları dile getirdi. Trump, bu durumu önlemek amacıyla çeşitli stratejiler üzerinde durduğunu ifade etti.
Diğer kaynaklar, Trump’ın İran konusunun ele alındığı bu görüşmeler sırasında iki ana seçeneği değerlendirdiğini bildirdi. Bu seçeneklerden biri, Ortadoğu‘ya daha fazla ABD askeri, uçak ve gemi göndererek askeri baskıyı artırmakla ilgiliydi. Haberde, “ABD, ayrıca İsrail’e, saldırı gücünü artıracak ve İran’ın nükleer tesislerini etkisiz hale getirecek sığınak imha bombaları gibi gelişmiş silahlar da satabilir” ifadesine yer verildi.
Diğer bir alternatif ise, Tahran’ı diplomatik bir çözüm kabul etmeye zorlamak için özellikle ABD yaptırımlarıyla birlikte askeri güç tehdidinin kullanılmasını öneren Trump’ın, bu stratejiyi ilk başkanlık döneminde Kuzey Kore’ye yönelik olarak uyguladığını hatırlatıldı. Ancak, bu politikanın o dönemde başarısız olduğu da kaydedildi.
İran’ın Nükleer Programı ve Nükleer Anlaşma
İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) daimi üyeleri olan ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa ile Almanya arasında 14 Temmuz 2015’te Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) adı verilen nükleer anlaşma imzalanmıştı. Bu anlaşma, uluslararası yaptırımların kaldırılması karşılığında Tahran’ın nükleer faaliyetlerinin düzenlenmesini ve denetim altına alınmasını öngörüyordu. Nükleer anlaşma, Ocak 2016’da BMGK onayıyla yürürlüğe girmişti ve İran, bu süreçte uluslararası yaptırımlardan kısmen kurtulmuştu.
Ancak, Donald Trump’ın ilk başkanlığı döneminde, Washington 8 Mayıs 2018’de bu anlaşmadan tek taraflı olarak çekildi ve İran’a yeniden yaptırımlar uygulamaya başladı. Bu durum, Tahran yönetiminin kademeli olarak zenginleştirilmiş uranyum stoklarını artırmasına ve yüksek düzeyde uranyum zenginleştirmeye başlamasına yol açtı.
