Trump’ın Grönland Açıklamaları ve Rusya’nın Tepkisi
Rusya Uzak Doğu ve Arktik Kalkınma Bakanı Aleksey Çekunkov, sosyal medya platformu Telegram’da yaptığı açıklamada, ABD Başkanı seçilen Donald Trump‘ın Grönland’ın ABD’ye ilhakına yönelik sözlerini değerlendirdi. Çekunkov, Grönland’ın ABD’ye katılması durumunda ABD şirketlerinin sermayesinin 1 trilyon dolar artacağını ifade etti. Çekunkov, paylaşımında şu şekilde belirtti:
“Amerikan Başkanı Bill Clinton’ın ekonominin merkezinde yer aldığına dair Marksist ilkesel sloganını hatırlatmak isterim: ‘Mesele ekonomi, aptal!’ ABD’nin hakkını teslim etmek gerekir; kaynakları nasıl sermayeye dönüştüreceğini biliyor. ABD’nin en büyük 10 petrol şirketinin toplam değeri 1.3 trilyon dolar. Teorik olarak, Trump’ın sözden eyleme geçmesi ve Grönland’ın kaynakları üzerinde bir kontrol sağlaması durumunda, ABD şirketleri sermayelerine 1 trilyon dolar ekleyecektir. Bu bağlamda, her türlü fiyat kabul edilebilir.”
Çekunkov, Grönland’ın Rusya için önemine de dikkat çekerek, “Ben olsam abartmazdım. Zira Grönland’da zaten bir Amerikan askeri üssü mevcut ve Alaska coğrafi olarak bize daha yakın. Ayrıca Kuzey filomuz, Kuzey Kutbu’ndaki stratejik meseleleri yönetiyor. Doğal kaynaklar bakımından, maden kaynaklarımızın sermayeleştirilmesi için çaba göstermeliyiz. Topraklarımın altında çok daha fazla Grönland var ve bundan trilyonlar çıkarmamız gerekiyor.” dedi.
Trump’ın Planları ve Rusya’nın Stratejik Çıkarları
Trump’ın Grönland’ı ABD’nin bir parçası yapmaya yönelik planlarını değerlendiren Dmitriy Peskov, “Bu tarz hak iddiaları ABD’nin Danimarka ve diğer devletlerle olan ikili ilişkileri açısından bir meseledir. Oldukça dramatik bir şekilde gelişen durumu çok yakından takip ediyoruz. Ancak şimdilik bu durum, yalnızca açıklamalar düzeyinde kalıyor.” ifadelerini kullandı. Peskov, Kuzey Kutbu’nun Rusya’nın stratejik çıkarlarının bulunduğu bir bölge olduğunu da belirtti:
- “Kuzey Kutbu, ulusal çıkarlarımızın yer aldığı bir bölgedir. Arktik bölgede aktifiz ve var olmaya devam edeceğiz.”
- “Bu bölgede barış ve istikrarın sürdürülmesinden yanayız. Kuzey Kutup Bölgesi’nde barış ve istikrar adına tüm ülkelerle etkileşime geçmeye hazırız.”
AB’nin ve Diğer Ülkelerin Tepkileri
AB Komisyonu Baş Sözcüsü Paula Pinho, AB üyesi Danimarka’ya bağlı özerk bölge olan Grönland’a karşı herhangi bir askeri harekâtın AB Antlaşması’nın 42’nci maddesindeki karşılıklı yardım maddesini harekete geçireceğini teyit etti. Ancak ABD’nin Grönland’ın kontrolünü alması gibi bir riskin olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapmayı reddetti ve bu konuyu çok teorik olarak nitelendirdi. Toplantıya katılan medya mensuplarından biri, AB’nin Trump‘ın açıklamalarına ilişkin tutumunu eleştirerek, “Egemenliğin her şeyden önemli olduğunu söylüyorsunuz ama ABD’nin yeni başkanından gelen açık bir tehdit hakkında yorum yapmayacaksınız. Bunu anlamakta zorlanıyorum, yani neyi bekliyorsunuz? ABD deniz piyadelerinin Grönland’a inmesini mi bekliyorsunuz?” sözleriyle tepkisini dile getirdi.
Almanya ve Fransa’nın Tepkileri
Almanya Başbakanı Olaf Scholz, düzenlediği basın toplantısında Trump’ın Grönland ve Panama Kanalı’na yönelik sözlerine karşılık, sınırların dokunulmazlığının hukukun temel ilkesi olduğunu belirtti. Scholz, hudutların güç kullanılarak değiştirilemeyeceğini dile getirdi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, Trump’ın Grönland’ın kontrolüne ilişkin açıklamalarına karşılık olarak, Avrupa Birliği’nin hiçbir ülkenin sınırlarına saldırmasına izin vermeyeceğini ifade etti.
Danimarka’nın Tepkisi
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Trump’ın Grönland’ı satın alma yönündeki söylemlerinin artmasının ardından, Grönland’ın satılık olmadığını vurguladı. Frederiksen, yerel bir kanala verdiği röportajda, Grönland’ın kendi geleceğini seçeceğini belirterek, “Sakin kalmamız ve prensiplerimize sadık kalmamız gerekiyor.” ifadesinin altını çizdi.
Grönland Başbakanı’nın Cevabı
Grönland Başbakanı Mute Egede, Trump’ın bu fikrine sosyal medya hesabından yanıt verdi. Egede, Grönland’ın bağımsızlık taahhüdünü ve ticaret ile iş birliğine açık olduğunu belirterek, “Grönland, Grönland halkına aittir. Biz satılık değiliz ve asla satılık olmayacağız. Uzun süredir devam eden özgürlük mücadelemizi kaybetmeyeceğiz.” şeklinde konuştu.
Trump, ABD’ye ait Pituffik Üssü’nün (eski adıyla Thule Hava Üssü) bulunduğu Grönland’ı satın almaktan ilk kez bahsetmiyor. Başkanlığının ilk döneminde bu fikri kamuoyuna açıklamış, ancak Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen tarafından saçma bulunarak reddedilmişti. Bu olumsuz tepki, Trump’ın Danimarka’ya yapmayı planladığı resmi ziyareti iptal etmesine neden olmuştu.
