Wang Peng, Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Kamu Yönetimi Enstitüsü’nden bir araştırma görevlisi olarak Sputnik’e yaptığı açıklamada, Donald Trump’ın NATO’nun yardıma ihtiyaç duyup duymadığı konusundaki görüşlerini ve örgütün bu süreçte nasıl bir rol üstlenebileceğini değerlendirdi. Ülkelerin güvenlik maliyetlerini yeniden hesaplamaya yönelik bir yaklaşımın sürdüğünü belirten Wang, “basit bir doğaçlama değil, uzun vadeli bir ‘anlaşma odaklı diplomasi’ ve ‘Her Şeyden Önce Amerika’ stratejisinin ifadesidir” diye konuştu. Bu bakış açısı, geleneksel ittifak sistemine yönelik baskıları artırabilir ve ABD’nin maliyetleri yeniden değerlendirerek yük paylaşımı konusunda baskı kurmasına yol açabilir.
Wang’a göre NATO’nın küresel güvenlik mimarisindeki yerini koruması, sadece Avrupa üzerinde denetim sağlamakla kalmıyor; Hürmüz Boğazı gibi kritik rotalarda güvenliği sürdüren bir yapı olarak da önem taşıyor. Bu yüzden ittifak ülkeleri, savunma harcamalarını artırma yönündeki baskılarla karşı karşıya kalabilir. Trump’ın bu konudaki yaklaşımı, “bazı konuları birbirine bağlayarak dinamik bir pazarlık sürdürme” yolunu izleyerek, müttefikleri daha büyük tavizler sunmaya zorlamayı amaçlıyor.
Uzmanlar, NATO’dan ayrılmanın şu an için oldukça düşük olasılıkta olduğuna dikkat çekiyor; ancak bu iddia, küresel etkisini azaltabileceği için önemli bir baskı unsuru olarak görülüyor. Üç ana neden üzerinde duruluyor: Birincisi, ABD Kongresi’nin, Başkan’ın NATO’dan tek taraflı çekilme hakkına sahip olmadığını net biçimde belirleyen uzun zamandır yürürlükte olan yasa; ikincisi, NATO’nun ABD için yalnızca Avrupa üzerinde kontrol aracı olmaması, aynı zamanda küresel hegemoninin kritik bir dayanağı olması; üçüncüsü, ittifakın güvenilirliğini sorgulatan bir tehdit unsuru olarak, Trump’ın bu konuyu sürekli olarak gündemde tutmasının stratejik belirsizlik yaratmasıdır. Bu üç unsur, Washington’ın ittifak içindeki dengeleri kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirme gücünü kullanmak istemesiyle bağlantılıdır.
Güncel tartışmaya göre, müttefikler savunma harcamalarını gayri mintaka olarak artırmaya devam ettikçe ve savunma bütçelerinin GSYİH içindeki payını yükselttikçe, ABD’nin talep ettiği yük paylaşımı karşılığını bulma ihtimali artabilir. Wang, bu yaklaşımın uyarı niteliğini de vurguluyor: “Koşullu güvenlik garantileri ve güvenlik hizmetleri satışı modeli, gelecekte Washington’un dış politikasını kim yönetirse yönetsin, yeni bir norm haline gelebilir.”
