Türkiye’nin BRICS İlgisi ve Yeni Kalkınma Bankası
Gökhun Göçmen’e göre, Türkiye’nin BRICS yerine bu yapı altında bulunan Yeni Kalkınma Bankası’na üye olma ihtimali daha yüksek. Türkiye’nin NATO üyeliği nedeniyle BRICS ile olan diplomatik ilişkilerinin nasıl şekilleneceği konusunda belirsizlikler bulunduğunu belirten Göçmen, Türkiye’nin Yeni Kalkınma Bankası üyeliği ile ilişkilerini geliştirebileceğini ifade etti. Bloomberg’in “Türkiye BRICS’e üyelik başvurusu yaptı” iddiası, dünya gündeminde büyük yankı uyandırdı. Türk dışişleri kaynaklarından henüz resmi bir açıklama yapılmazken, Kremlin Sözcüsü Peskov da “Türkiye’nin her zaman bir ilgisi olmuştur” dedi.
Jake Sullivan’ın Çin Ziyareti
Diğer yandan, Biden’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Çin’i ziyaret etti. Sekiz yıl aradan sonra bir Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı’nın gerçekleştirdiği bu ziyaret, kritik mesajlar içeriyordu. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin yanı sıra üst düzey askeri yetkililerle yapılan görüşmelerde, Tayvan ve Güney Çin Denizi konularında sert mesajlar verildi.
Bloomberg’in İddiası ve Resmi Açıklamalar
Bloomberg’in haberinin yalnızca bir iddia olduğunu ve henüz resmi bir açıklama yapılmadığını vurgulayan Gökhun Göçmen, Kremlin Sözcüsü Peskov’un da sorulan sorulara net bir yanıt vermediğini belirtti. “Türkiye’den dışişleri kaynaklarına sorduğumda, henüz resmi bir açıklama yapılmadığı ve söyleyecek bir şeylerinin olmadığı iletildi. Ancak Türkiye’nin BRICS’e üyelik başvurusu yapması, bu ülkeden gelen ilgi göz önüne alındığında şaşırtıcı olmayacaktır. Fakat detayları beklemek gerekiyor.” dedi.
BRICS ve Yeni Kalkınma Bankası Arasındaki Farklar
Göçmen, BRICS ile BRICS çatısı altındaki Yeni Kalkınma Bankası’nın farklı yapılar olduğunu belirterek, “Belki de yetkili, BRICS derken Yeni Kalkınma Bankası’nı kastetmiş olabilir. BRICS’e üye olmadan bu bankaya üye olunabiliyor. Örneğin, BRICS üyesi olmayan Nijerya, Yeni Kalkınma Bankası’na üye oldu. Türkiye’nin niyeti de bu olabilir.” şeklinde konuştu.
Türkiye’nin BRICS’e Yakınlığı
Türkiye’nin BRICS ve Yeni Kalkınma Bankası’na olan ilgisinin 2017 yılından beri devam ettiğini anımsatan Gökhun Göçmen, burada asıl karar verici olanın Moskova ve Pekin olduğunu ifade etti. “Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2018’de BRICS zirvesine katılmasının ardından BRICS’i ‘Statüko dışı bir platform’ olarak tanımladı. Türkiye, BRICS’i sadece ekonomik bir platform olarak değil, aynı zamanda Batı’nın değerler dayatmasının dışında bir yapı olarak da değerlendirmektedir.” dedi.
İki Bakan Arasındaki Görüş Ayrılıkları
Göçmen, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek arasında BRICS temelinde bir görüş ayrılığı olduğunu belirtti. “Hakan Fidan, ‘Yıllarca AB bizi oyaladı’ derken, Mehmet Şimşek ise ‘Türkiye’nin yönelimi öteden beri Batı’dır’ diyerek farklı önceliklere sahip olduklarını gösteriyor.”
BRICS ve Batı İlişkileri
BRICS’in de tıpkı Avrupa Birliği ve NATO gibi bazı şartları olduğunu aktaran Göçmen, Türkiye’nin NATO üyeliği nedeniyle bu durumun Moskova ve Pekin’de belirsizlik yarattığını belirtti. “Türkiye’nin mevcut koşullar altında AB ile ciddi ticari ortaklıkları bulunmaktadır. Bu nedenle, BRICS’e üye olmaktan ziyade Yeni Kalkınma Bankası’na üye olma ihtimali daha yüksek.” dedi.
Çin’in Sert Mesajları
Jake Sullivan’ın ziyareti sırasında, Çin’in Tayvan konusunda verdiği sert mesajlar dikkat çekti. Göçmen, “Çin, ABD’nin Tayvan’daki bölücülüğü desteklemesi halinde ABD ile ilişkileri keseceği ve Tayvan’a müdahale edeceği mesajını çok sert bir biçimde verdi.” şeklinde konuştu.
Filipinler ve Güney Çin Denizi Gerilimi
Filipinler’in ABD kışkırtması ile Güney Çin Denizi’nde yeni bir provokasyon başlattığını belirten Göçmen, “Tansiyon giderek artmakta. Filipinler, Çin egemenliğindeki resiflere girdi ve uzaklaştırılmasına rağmen bu tür eylemler devam ediyor.” dedi.
ABD’nin Çin Politikasında Süreklilik
Gökhun Göçmen, ABD’nin Çin politikalarının, kim iktidara gelirse gelsin değişmeyeceğini ve bu durumun Beyaz Saray’ın devlet politikası olarak kabul edildiğini ifade etti. “Beyaz Saray’ın uzun dönemli hegemonyasına meydan okuyabilecek tek ülke Çin olduğu için, Amerika, Çin’i baskılamak zorundadır.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
