ABD’nin sıra dışı baskı politikaları, Venezuela’yı Latin Amerika’daki yeni bir odak noktası olarak yeniden gündeme getiriyor. Çin ile ticaret ve Rusya ile stratejik bağlar, Washington’ın bölgede nüfuzunu kırmaya yönelik hesaplarını zorlaştırıyor. BMGK toplantısı ve yeni güvenlik belgeleri, bu rekabetin sertleştiğini işaret ederken, ABD’nin petrol yaptırımları ve ambargoları, Venezuela üzerinde uzun vadeli bir baskı oluşturmaya devam ediyor.
Haberci Çağlar Tekin ile yaptığımız değerlendirmede, geçmişteki altyapı yatırımlarının karşılığının “milyon kat fazlası” olarak alındığını, ABD’nin Venezuela’da darbe girişimlerini ve kuşatma stratejilerini sürdürdüğünü görüyoruz. Trump yönetiminin pazarlık baskısını sürdürmesiyle, havadan bombardıman ihtimali dahi göz önünde bulundurulsa, geniş bir savaş yerine daha sınırlı ve baskı odaklı bir yaklaşım öne çıkıyor. Venezuela’nın iç yapısında yaşanan enflasyon karşısında bile hemen teslim olmayacağı bir tablo söz konusu.
Monroe Doktrini’nin yeniden canlandırılması hedefi doğrultusunda, ABD’nin Latin Amerika’yı kendi göbekten kontrol etme arayışını güçlendirdiği değerlendiriliyor. Uyuşturucu ticareti üzerinden hak iddia etme söylemi çoğu zaman gerekçe olarak kullanılsa da asıl amaç, Çin ve Rusya’nın bölgedeki etkisini kırmak ve Venezuela ile Küba’yı bu stratejinin merkezine oturtmak olarak öne çıkıyor. Bu bağlamda küresel güç dengeleri, Latin Amerika’yı bir yeniden canlandırma sürecinin parçası haline getiriyor.
Tekin’e göre Venezuela’da muhalefet unsurları ABD’nin çıkarları doğrultusunda şekillendirilerek, petrol üzerinden sürdürülmesi planlanan bir kuşatma ile ülkenin zayıflatılması hedefleniyor. Bu yaklaşım, Küba’ya karşı uygulanan politikaların da paralelinde, uzun soluklu bir yoksullaştırma stratejisini içeriyor. Kolombiya sınırında artan göç ve ekonomideki kırılmalar, bu süreçte kilit rol oynuyor.
ABD’nin Venezuela üzerinde doğrudan müdahale yerine içerden darbe girişimlerini, petrol akışlarını ve uluslararası yaptırımları kullanması, küresel arenada bölgeye ilişkin farklı aktörlerin tepkisini de gündeme getiriyor. Özellikle Küba ve Venezuela arasındaki enerji ilişkileri ile bölgesel güç dengeleri, uzun vadeli bir baskı stratejisinin merkezinde yer alıyor. Uluslararası camiada ise bu politikaların eleştirilmesi veya durdurulması için net bir koordinasyon henüz ortaya çıkmıyor.
Görüşler, Venezuela’da iç siyasetin zayıflatılması ve dış baskılar aracılığıyla ülkenin mevcut konumunun kırılmaya çalışılması yönünde. Rusya ve İran’ın da bu tabloda sınırlı ölçüde rol aldığı, ancak ABD’nin küresel hedefleriyle uyumlu hareket eden bir stratejik denklem kurulduğu belirtiliyor.
