Klinik düzeyde körlük yaşayan bireyler, bir tuz tanesi boyutunda bir implant aracılığıyla yeniden görme yeteneğine kavuşabilir. Gözlerin arkasında bulunan retina, ışığı beyne iletilen elektriksel sinyallere dönüştüren hassas hücrelerle doludur. Ancak yaş, hastalık veya genetik faktörler nedeniyle bu retina hücreleri sıklıkla hasar görmektedir.
Coğrafik atrofi gibi göz hastalıkları, bireylerin metinlere odaklanmasını, yüzleri tanımasını ve karanlıkta renk ya da cisimleri ayırt etmesini zorlaştırır. Bu hastalık, özellikle merkezi görmeyi etkileyerek bulanık bir görüşe yol açar. Retina hücrelerinin kendini yenilemesi oldukça zordur ve mevcut organ bağışları talebi karşılamada yetersiz kalmaktadır.
Ancak, Kaliforniya merkezli Science Corporation tarafından gerçekleştirilen bir çalışma, bu sorunu çözmek için umut verici bir yöntem sunmuştur. Yasal olarak kör olan 38 katılımcıya, retinadaki hasarı telafi edebilen küçük bir çip implante edilmiştir. Bu çalışma, PRIMAvera denemesi olarak adlandırılmaktadır. Gönüllülere, özel olarak tasarlanmış ve ‘dijital göz’ işlevi gören bir kameraya sahip gözlükler takılmıştır.
Gözlükle yakalanan görüntüler, daha sonra implante edilmiş yapay retinaya iletilir ve burada elektrik sinyallerine dönüştürülerek beynin deşifre etmesi sağlanır. İlk sonuçlar, katılımcıların göz muayene ölçeğini okuma yeteneklerinde belirgin bir artış olduğunu göstermektedir. Bazı katılımcılar, kameranın yakınlaştırma ve iyileştirme fonksiyonu sayesinde evlerinde loş ortamlarda daha uzun metinleri okuma imkanı bulduklarını bildirmiştir.
Şirketin açıklamalarına göre, hastaların görme keskinliği implant uygulamasından bir yıl sonra belirgin şekilde iyileşmiştir. Denemelerin devam ettiği bu çalışmanın nihai sonuçlarının 2026 yılında açıklanması planlanmaktadır. Uzmanlar, bu çalışmanın yaştan kaynaklanan coğrafik atrofi için bir ‘mihenk taşı’ olabileceğini vurgulamaktadır.
Elon Musk’ın Neuralink firmasının eski başkanı ve aynı zamanda Science Cooperation’ın mevcut CEO’su olan Max Hodak, “Bildiğim kadarıyla, kör hastalarda akıcı bir şekilde okuma yeteneğinin kesin olarak geri kazanıldığı ilk çalışma bu” şeklinde yorum yapmıştır.
Yasal Körlük Nedir?
Yasal olarak kör bireylerin, iyi gören gözünde gözlük veya lens kullanmalarına rağmen %10 veya daha az görme kapasitesine veya 20 dereceden daha dar bir görme alanına sahip oldukları belirtilmektedir. Az görme olarak tanımlanan yasal körlük, belirli bir görme keskinliği veya görüş alanı standartlarının altında kalan bireyleri kapsamaktadır.
Optik Atrofi Nedir?
Optik atrofi, gözün arkasındaki retina sinir liflerinde meydana gelen hasar sonucu optik sinirin görüntü iletme işlevinin kaybolmasıdır. Bu durum, gözde soluk bir görüntü oluşumuna yol açar. Retinada atrofi, hücrelerin zayıflayarak kaybolmasıyla gelişir. Eğer atrofik alanlar geniş ve belirgin kenarlıysa, bu duruma coğrafik atrofi adı verilir.
