Donald Trump ve Yeni Dönem Stratejileri
312 delege kazanan Donald Trump, ABD başkanlık koltuğuna oturmak için 20 Ocak tarihini bekliyor. Trump’ın kendisi kadar, kuracağı ekip de merak konusu oldu. Truth sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Nikki Haley ve Mike Pompeo gibi önemli isimlere ekibinde yer vermeyeceğini belirtti. Neoconların öne çıkan isimlerinden Haley ve Pompeo’nun dışlanması, yeni kadro konusunda çeşitli spekülasyonlara yol açtı.
Diğer yandan, Trump’ın seçim süresi boyunca vadettiği “Çin mallarına yönelik gümrük politikası”nın nasıl hayata geçirileceği büyük bir merak konusu. Cumhuriyetçilerin hem Kongre’yi hem de Başkanlık’ı aynı anda ele geçirmesiyle Avrupa’da adeta bir panik havası yaşandı. Yüzünü Pasifik’e döneceğini belirten Trump’ın, Çin konusunda sert tutum takınacak isimleri dış politikada görevlendirmesi bekleniyor.
ABD’nin Ortadoğu’ya sevk ettiği onlarca savaş uçağı ve İran’a yapılan uyarıların ardından, Suriye ve Irak’ta İran’a yakın silahlı gruplara yönelik saldırılar gerçekleştirildi. Daha önce “İran’da rejim değişimine karşıyım” diyen Trump, ilk başkanlık döneminde İran Devrim Muhafızları Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesine de imza atmıştı.
Donald Trump’ın seçim zaferinin Asya-Pasifik’e olası etkilerini, Trump’ın ve kadrosunun Çin’e bakış açısını ve BRICS ile küresel güneyin yükselişinin ABD dış politikası karşısındaki muhtemel sonuçlarını, gazeteci Gökhun Göçmen ile konuştuk.
İçeride Büyük Bir Temizlik Bekleniyor
Gökhun Göçmen’e göre, Trump, davalar, FBI baskınları, suikast girişimleri ve neoconlardan sonra ciddi bir deneyim kazanmış durumda ve kendi ekibini oluşturduktan sonra bürokraside adeta bir “kan davası” başlatmaya niyetli:
- “Donald Trump’ın ikinci dönemi, ilk döneminden farklı olacak mı?” Ben farklı olacağını düşünüyorum. Donald Trump, ilk döneminde devleti yani müesses nizamı tanımıyordu. O dönemden bu yana tanımış oldu. Hakkında açılan davalar ve FBI evini basınca, özel yaşamı ortaya döküldü. Bu süreçte Trump, devletin işleyişini tanımaya başladı.
- İlk döneminde müesses nizam içindeki adamları göreve getirdi ve onlarla pek fazla anlaşamadığını gördü. Bu deneyimden ders alarak, şimdi daha fazla özgüven sahibi. Başkanlığının son yılında, bu kişileri doğrudan görevden almak istiyordu ama başaramadı. Şimdi ikinci dönemde, bürokrasiden birçok ismi temizleyecek ve kendisi gibi düşünen, kendisine sadakatini kanıtlamış isimlerle çalışmayı tercih edecektir.”
Trump’ın Öğrendikleri ve Dış Politika Vizyonu
Trump’ın yeni başkanlık döneminde birçok uluslararası krizin aktif olarak sürdüğünü ifade eden Göçmen, özellikle BRICS’in yükselişiyle Trump’ın daha farklı bir yaklaşım sergileyebileceğini belirtti:
- “Donald Trump, doğrusuyla yanlışıyla birçok şey öğrendi. İkinci başkanlık dönemini farklı kılacak noktalardan biri de uluslararası arenadaki değişimler olacak. O görevi bıraktığından beri çok şey değişti. Örneğin, Rusya’nın Ukrayna harekâtı, uluslararası alanda bir dönüm noktası oldu.”
- “Küresel güney ülkelerinin yükselişi de devam ediyor. BRICS ülkeleri, Ortadoğu’da artan çatışmalar ve İsrail’in soykırımıyla birlikte daha da belirgin hale geldi.”
Çin İle Ticaret Savaşları Derinleşebilir
Gökhun Göçmen, Trump’ın sıcak bir savaş arzulamadığını, ancak Çin ile ticaret savaşlarını ileri bir boyuta taşıyabileceğini düşünüyor:
- “Rusya, İran ve Çin konusunda Trump’ın neler yapabileceği merak konusu. Trump’ın dış politikasında öncelik Asya-Pasifik olmaya devam edecek ve bu öncelikler, diğer coğrafyalardaki değişimleri de etkileyecek.”
- “Çin’in ABD’ye karşı tutumunu gözlemlemek için onların medyalarındaki içeriklere bakmak gerekiyor. ABD seçimleriyle ilgili yorumlar neredeyse yok denecek kadar az.”
İttifaklar ve Ticaret Savaşları
Trump’ın yardımcısı J.D. Vance, yaptığı bir konuşmada tam 135 kere Çin’den bahsettiğini aktararak, Cumhuriyetçilerin dikkatlerini tamamen Çin’e yöneltmek istediğini kaydetti:
- “Cumhuriyetçiler, uzun bir süre boyunca sadece ticaret savaşlarına odaklanacaklar. ABD’nin kendi kendine yeten bir ülke olmasını savunuyorlar.”
- “Trump, AUKUS gibi ittifakları destekleyecek ancak ekonomik yük olmadıkları sürece. İttifakların mali yükü varsa, bunun karşı tarafın sorumluluğunda olmasını bekleyecektir.”
Küresel Güneyin Yükselişi
Donald Trump’ın dış politika felsefesinde kısa vadeli çıkarların ve ekonomik getirilerin öne çıktığını vurgulayan Gökhun Göçmen, bu politikaların ABD’nin nüfuz alanına olumsuz etkileri olabileceğine işaret etti:
- “Trump, geleneksel ittifaklara sıcak yaklaşmıyor. Avrupa, ABD’nin kendilerini terk ettiğini düşünebilir. Bu durum, Avrupa’nın kendi yolunu çizmesine neden olabilir.”
- “BRICS ülkeleri, ilişkilerini kurumsallaştırmaya çalışıyor ve bu da küresel güneyin yeni bir hikaye sunma çabası olarak yorumlanabilir.”
Sonuç olarak, Donald Trump’ın başkanlık dönemi, hem iç politikada hem de uluslararası arenada büyük değişimlere yol açabilir. Ekonomik savaşların derinleşmesi ve küresel güneyin yükselişi, ABD’nin dış politikasını şekillendiren temel unsurlar olarak dikkat çekiyor.
