Güney Çin Denizi üzerinde yaşanan hava sahası tartışması, Avustralya’ya yönelik bir suçlama ile yeniden gündeme geldi. Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü Jiang Bin, Avustralya’nın askeri uçağının Çin hava sahasına yasa dışı girişini örtbas etme çabasıyla diplomatik bir nota gönderildiğini bildirdi. Pekin yönetiminin açıklaması, Canberra’nın olayla ilgili iddialarına karşılık olarak geldi.
Çin tarafı, Güney Komutanlığı’nın herkese açık bir uyarı ile Avustralya’ya ait P-8A deniz devriye uçağını “izinsiz biçimde Çin’in Şisha (Paracel) Adaları üzerindeki hava sahasına girdiği” gerekçesiyle uzaklaştırdığını duyurdu. Çıkan açıklamaya göre Çin donanması ve hava kuvvetleri, uçuşu takip etti, uyardı ve bölgeden çıkmasını sağladı.
Avustralya ise durumu farklı bir şekilde özetliyor. Canberra, Çin’e ait bir savaş uçağının devriye görevi yapan Avustralya uçağının yakınında işaret fişeği bıraktığını ve bunun “güvensiz ve profesyonellik dışı bir davranış” olarak nitelendirdiğini kaydetti. Avustralya Hava Kuvvetleri, bölgedeki uzun yıllara dayanan deniz devriye faaliyetlerini uluslararası hukuk çerçevesinde sürdürdüklerini belirtti. Ancak olayın tam olarak Güney Çin Denizi’nin hangi kısmında gerçekleştiği resmi olarak belirtilmiyor.
Paracel Adaları üzerinde hak iddia eden taraflar arasında Çin, Vietnam ve Tayvan yer alıyor ve bu adalar bölgesel gerilimin merkezinde bulunuyor. Çin bu adaları kendi egemen hava sahası olarak görüyor; diğer iki ülke ise kendi iddialarını sürdürüyor.
Gerilim, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington’da yaptığı görüşmenin hemen ardından yükseldi. İki lider, Çin’in nadir element ihracatında uyguladığı kısıtlamaların ardından Avustralya’nın bu mineralleri ABD’ye tedarik etmesini öngören bir anlaşmayı imzaladı. Trump, AUKUS güvenlik paktı kapsamında Avustralya’nın nükleer denizaltı üretme planlarını da hızla ilerlediğini belirtti. Çin Dışişleri Bakanlığı ise bu paktı eleştirerek bloklaşmayı, nükleer yayılma riskini ve silahlanma yarışını tetiklediğini dile getirdi.
