AB içinde ortak savunma tedarikini teşvik etmek ve Ukrayna’ya desteği güçlendirmek amacıyla Mart 2024’te Komisyon tarafından önerilen Avrupa Savunma Sanayi Programı (EDIP) için Genel Kurulda oylama yapıldı. Oylama sonucunda EDIP, 148’e karşı 457 oy ile kabul edildi.
Programın bütçesi 1.5 milyar euro olarak öngörülürken, bu tutarın 300 milyon eurosu Ukrayna Destek Aracına aktarılacak. EDIP ile ortak Avrupa savunma projeleri için yasal bir çerçeve oluşturulması hedefleniyor ve bu projelerin en az dört üye devletini kapsaması gerekecek; Ukrayna dahil ülkeler de bu kapsama alınabilecek.
Mevzuat süreci öncelikle üye ülkeler tarafından onaylanacak ve ardından Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Açıklamada, Avrupa savunma sanayisinin yaklaşık yıllık cirosu 70 milyar euro olan çok sayıda büyük şirket, orta ölçekli işletme ve iki binden fazla KOBİ’den oluştuğu vurgulandı.
EDIP’e yönelik eleştiriler sürerken, bazı siyasi gruplar ortak savunma projelerinin ulusal egemenliği zayıflatacağı endişesini dile getirdi. Bütçedeki artışın sosyal hizmetlerden kaynak kesintisiyle karşılanacağı yönünde de eleştiriler yükseldi. Eleştirilerin ardından Kubilius, savunma konusunda güçlendiğimizde jeopolitik olarak da güçlü kalacağımızı belirtti ve “Savunmamız güçlü olduğunda endüstriyel bağımsızlık da artar” ifadelerini kullandı.
Raportör François-Xavier Bellamy ise Avrupa’nın mühimmat yerine sosyal konutlara odaklanması gerektiğini savunarak şu eleştiriyi getirdi: ülkeler silahsız kaldığında barışı güvence altına almak mümkün değildir; evler ne kadar çok inşa edilirse edilsin, güvenlik olmadan bunlar risk altında kalır.
