Avrupa’nın merkezinde Berlin, aldığı kararlarla kıtanın siyasi geleceğini şekillendirecek yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Rusya’dan gelen ucuz enerji akışının kesilmesiyle başlayan ve ağır sanayi ile otomotiv, kimya gibi stratejik sektörleri etkileyen kriz, Almanya’yı giderek daha belirgin bir militarizme yönlendiriyor. Yaklaşık üç milyon kişilik işsizliğin ve büyük sermayenin yüksek enerji maliyetleri nedeniyle ülke dışına kayışının derinleştiği bir dönemde, Berlin’in çıkış arayışları da hız kazanıyor.
Siyasetin merkez partileri zayıflarken, ülkenin siyasi dengesini kökünden değiştirebilecek kırılmalar da kendini gösteriyor. Tüm bu dinamikler ışığında Berlin, Avrupa’nın en büyük konvansiyonel ordusunu kurma iddiasını açıkça dile getiriyor. Ancak bu büyük dönüşümün toplumsal sonuçları da sertleşiyor; gönüllülük esasına dayalı model, özellikle yoksul ve alt sınıflardan gençleri, ekonomik baskılar nedeniyle ordunun yoluna yönlendirecek bir mekanizmayı beraberinde getiriyor. Üst düzey komutanlar elit tabakadan, alt kadrolar ise sosyoekonomik olarak sorunlu kesimlerden oluşabilir endişesi, Almanya’nın tarihsel geçmişiyle hesaplaşmaları beraberinde getiriyor.
Avrupa ölçeğinde de kritik bir döneme işaret eden bu değişim, İtalya’da Meloni, Fransa’da Le Pen ve Almanya’da AfD’nin yükselişiyle sağ popülizmin ve sert güvenlik politikalarının merkezi hâline gelmesini tetikliyor. Bu süreç, siyaset ve ekonomi arasındaki gerilimin giderek daha görünür hâle gelmesine yol açıyor. Gazeteci-Yazar Osman Çutsay ile bu dönüşümü ve olası sonuçlarını konuştuk. ‘Rusya enerjisini kesmenin bedeli Almanya’ya pahalıya patlıyor’ başlığıyla öne çıkan söyleşide, üretim ve talep daralmasının temel nedeninin enerji maliyetlerindeki artış olduğuna dikkat çekiliyor: Makine imalatı, otomotiv ve kimya başta olmak üzere ihracat devlerinde düşüşler yaşanıyor; VW, Mercedes, BMW gibi ağırlıkta olan markalarda satışlar baskı altında. Enerji maliyetlerinin yüksek olması, özel sermayenin Almanya’ya yatırım yapmamasına yol açıyor ve bu durum, rekabet gücünü zayıflatıyor.
‘Almanya’da sivil sanayiden savaş ekonomisine tehlikeli bir dönüşüm var’ ifadesiyle Çutsay, ülkedeki ekonomik durgunluğun sivil sektörleri tehdit ettiğini ve militarizasyon baskısının artarak sürdüğünü belirtiyor. Buradan, üretim altyapısında yaşanan düşüşü telafi etmek amacıyla yeni yatırım alanları arandığını, barış hareketinin dahi dikkatle izlendiğini vurguluyor.
‘Berlin’de siyasal çürüme derinleşiyor: AfD yükseliyor, merkez dağılıyor’ görüşüyle Çutsay, Almanya’da siyasi merkezdeki çöküşe AfD’nin yüzde 26’lık oy oranına doğru ilerlemesinin işaret ettiğini ifade ediyor. Ayrıca Zara-Wagenknecht ittifakının parlamentoya girmesi ve BSW’nin yükselişi, mevcut hükümetin dengesini tehdit ediyor. Emeklilik politikalarına dair iç çatışmalar ve Merz’in hükümetteki konumuna yönelik belirsizlikler de bu gergin tabloyu derinleştiriyor.
‘Avrupa’nın en büyük ordusu tehlikeli bir ideolojik zemine oturabilir’ değerlendirmesiyle, Çutsay üst kademeler iyi eğitimli olacakken alt kademelerin ideolojik olarak risk taşıdığını belirtiyor. Bu durum, barışçı bir toplumsal ağı bozabilir ve gençler arasında geniş ölçüde yoksullukla bağlantılı bir askeri yola yönelişi tetikleyebilir.
‘Almanya’da Rusya düşmanlığı kontrolden çıktı, Çin bağımlılığı fren etkisi yapıyor’ tespiti, Alman elitlerinin Rusya karşıtlığı konusunda aşırı bir yönelim içinde olduğuna işaret ediyor. Ancak endüstri, özellikle otomotiv ve değerli nadir elementlerde Çin’e olan bağımlılığını sürdürmeye çalışıyor. Medyada Rusya karşıtlığı baskın bir tema haline gelmişken, Çin meselesi için dikkatli bir tutum sürdürülüyor.
