Enerji Uzmanı Necdet Pamir, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin küresel enerji dengelerini nasıl etkileyebileceğini, İran üzerinden gelen gaz akışında olası kesintilerin Türkiye için doğurabileceği sonuçları ve Rusya-Çin iş birliğinin bu süreçteki rolünü analiz ediyor. Hürmüz’ün kapanmasıyla petrol arzında yaşanabilecek aksamaların özellikle Asya ve Avrupa’da maliyet artışlarına yol açacağını vurguluyor; bu durumun enflasyon ve enerji güvenliği açısından riskler doğurduğunu belirtiyor.
Dünya petrol talebinin yaklaşık üçte birinin karşılandığı bu kaynaktaki kesintilerin, Asya büyük pazarlara ek maliyetler ve tedarik sorunları olarak geri döneceğini ifade ediyor. Hürmüz Boğazı’nı aşan günlük petrol akışının yaklaşık 20-21 milyon varil düzeyinde olduğu ve bu rakamın mevcut koşullarda Avrupa ile Asya arasındaki dengeyi sarsabileceğini açıkça dile getiriyor. Ayrıca Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa’ya ulaşan rotalarda can sıkıcı belirsizliklerin yeniden gündeme geleceğini işaret ediyor.
ABD ve İsrail’in İran’a karşı dirençle karşılaşması konusundaki değerlendirmelerinde, Washington ve Tel Aviv’in rejim değişikliği hedeflerinin bekledikleri sonuçları vermediğini belirtiyor. İran’ın artık Rusya ve Çin’in verdiği teknolojik ve yönetsel destekle daha organize bir direniş gösterdiğini vurguluyor; bu durumun bölgedeki güç dengelerini değiştirdiğini ifade ediyor. Pamir’e göre, mevcut muhalefet dalgası karşısında Sykes-Picot 2.0 gibi eski planların bile uygulanabilirliğini tartışmaya açıyorlar ve İran’ın direnişinin arkasında daha geniş bir uluslararası destek bulunduğunu belirtiyor.
İran hattında olası doğalgaz kesintisinin Türkiye için potansiyel etkileri konusunda ise Türkiye’nin enerji ihtiyacı ve dışa bağımlılık düzeyi göz önünde bulundurulduğunda, duruma karşı duyarlı bir politika izlemesi gerektiğini ifade ediyor. Türkiye’nin 2022 yılında enerji ithalat faturasında 96.6 milyar dolar gibi yüksek bir yük taşıdığına dikkat çekiyor. 2025 için yapılan tahminlerde petrol fiyatlarının dalgalanmasının yanı sıra doğalgaz tedarikindeki belirsizliklerin üretim ve sanayi üzerinde baskıya yol açabileceğini öne sürüyor. İran’dan gelen gaz akışının kesinti riskiyle karşı karşıya kalması durumunda Türkiye’nin gaz tedarikinde ve sanayi süreçlerinde ciddi aksaklıklar yaşayabileceğini bildiriyor.
Avrupa’da enerji politikalarının toplumsal tepkileri tetiklemesi muhtemel görüşünü paylaşan Pamir, Rusya’nın Avrupa’ya gaz akışını kesmesi halinde siyasi ve toplumsal sonuçların ortaya çıkacağını belirtiyor. Avrupa’da enerji politikalarının tepki doğuracağına işaret ederken, ABD’nin LNG satışlarıyla piyasayı yönlendirme çabalarına karşı Avrupa’da halk hareketlerinin de güçlenebileceğini vurguluyor. Epstein dosyaları ve diğer küresel dinamikler üzerinden de Avrupa’ya yönelik baskıların farklı biçimlerde yükselişe geçebileceğini değerlendiriyor.
