Ortadoğu’daki İsrail-Filistin çatışmasına bağlı olarak yaşanan hareketlilik, Lübnan ve Suriye hattında önemli altüst oluşlara neden olurken, Türkiye’deki iktidar partilerinin ‘PKK’nın hapisteki lideri Abdullah Öcalan’ın silah bırakma çağrısı’ ile ilgili girişimleri tartışma konusu olmaya devam ediyor. Örgüt, bu çağrıya uyacağını bildirmiş olsa da, esasen etkin olan Suriye’deki kolunun mesele dışında tutulması dikkat çekici bir durum. PYD-YPG ve SDG formatında, Şam’da iktidarı ele geçirmiş olan HTŞ öncülüğündeki geçiş yönetimi üzerinden anlaşma çabalarının öne çıktığı görülüyor.
Ancak, denklemde İsrail faktörünün de etkisi büyük. Esad yönetiminin devrilmesinin hemen ardından harekete geçen İsrail, Suriye ordusunu silahsızlandırma faaliyetlerinden kaçınmazken Golan’daki varlığını da genişletiyor. Ortadoğu konjonktüründeki diğer dikkat çekici husus ise, ABD’deki Trump yönetiminin İsrail ile eşgüdüm içinde İran dosyasındaki yönelimleri. Türkiye’deki yeni açılım sürecine, İran ile gerilen ilişkilerin eklenmesi ise tartışmaları daha da alevlendiriyor.
Öcalan’ın çağrısı ve PKK’nın silah bırakma kararının iç ve dış siyasete, dolayısıyla bölgeye etkilerini gazeteci ve yazar Yavuz Alogan ile değerlendirdik.
‘Açık Bir Pazarlık Sürecine Giriyoruz’
Yavuz Alogan, Abdullah Öcalan’ın açıklamasından önce uzun bir pazarlık sürecinin yapıldığına dikkat çekiyor. Alogan, bundan sonra kısmen daha açık bir pazarlık süreci öngörüyor ve önceki çözüm sürecinde ipin ucunun kaçırılmasına karşılık bu sefer iplerin daha sıkı tutulacağı görüşünde:
- “Kesin sonuçlara varmak için henüz erken. Çok uzun müzakerelerin yapıldığını anlıyoruz. Öcalan’ın bu açıklamayı yapmadan önce uzun süre pazarlıklar sürdürülmüş.”
- “DEM’in iştirakiyle, daha kapsamlı ve kamuoyuna yönelik bir pazarlık sürecinin başlayacağını düşünüyorum. Saray süreci 3 ayla kısıtlandıysa da bu sürecin uzun süreceği anlaşılıyor.”
- “Öcalan’ın açıklaması, saray devletinin yaptırdığı bir açıklama olarak değerlendirilebilir. ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi çerçevesinde Öcalan’ın bu açıklaması, saray devletinin amacına hizmet ediyor.”
‘Avrupa’daki Kaos Durumu’
Alogan, şu anda Avrupa’da bir kaosun hâkim olduğunu ifade ediyor ve bu durum sakinleştiğinde Öcalan’ın çağrısının daha güçlü bir şekilde gündeme geleceği görüşünde:
- “Trump’ın bu konuyu doğrudan ele almaması, Avrupa Birliği ülkelerinin gündeme getirmemesi, aslında burada hazır bir paketin varlığını gösteriyor.”
- “Trump’ın yarattığı kaos durumu, yatıştığında bu konunun uluslararası arenada yeniden gündeme gelecektir.”
‘Sade Suya Tirit’
Öcalan’ın açıklamasını “içeriğinde hiçbir şey yok” şeklinde değerlendiren Alogan, PKK’nın artık Türkiye’de var olmadığını, dışsal bir unsur haline geldiğini belirtiyor. Alogan, şunları kaydediyor:
- “Açıklamanın içeriği sade suya tirit denecek kadar boş. Bu bir tiyatro gösterisi gibi, yeni sahnelerinin de önümüzdeki dönemde oynanacağı anlaşılıyor.”
- “PKK, Türkiye’de var olan bir unsur olmaktan çıkmış durumda. Dışsal bir güç olarak YPG kılığında varlık gösteriyorlar.”
‘Suriye’deki Jeopolitik Boşluk’
Alogan, HTŞ’nin Suriye’deki jeopolitik boşluğu dolduramayacağına ve ABD ile Avrupa’nın bu boşluğu İsrail ve Türkiye’nin doldurmasını istediğine dikkat çekiyor:
- “Suriye’de Türkiye ile İsrail’in karşı karşıya gelme ihtimali düşük. Esad rejiminin çökmesiyle birlikte Suriye’de bir jeopolitik boşluk oluştu.”
- “HTŞ’nin bu boşluğu tek başına dolduracak güce sahip olmadığı anlaşılıyor. ABD ve Avrupa, Suriye’deki bu jeopolitik boşluğu Türkiye ve İsrail’in birlikte doldurmasını sağlamak için çalışıyor.”
‘Yeni Bir Kürt Devleti Kuruluyor’
Alogan, Suriye’nin yeni bir Kürt devleti kuruluşu için hazırlandığını ifade ediyor:
- “Türkiye ve Suriye’nin bölgeyi kontrol etmesi ve orada kurulacak Kürt devletini himaye etmesi amacıyla bir ortam yaratıldı.”
- “Burada HTŞ’nin önemli bir rolü yok; YPG’nin askeri gücü HTŞ’den daha güçlü görünüyor.”
‘İran’ın Farkındalığı’
Alogan, İran’ın bölgedeki etkinliğinin azaltılmak istendiğini ve bu sürecin Türkiye’nin PYD/YPG’yi SDG çerçevesinde legal bir güç olarak tanımasını gerektirdiğini belirtiyor:
- “Türkiye, oradaki Kürt devletini ve İsrail’i İran ile savaştırmak istiyor. İran ise bu durumu farkında ve buna yönelik adımlar atıyor.”
- “Öcalan’ın yaptığı açıklama, PYD/YPG’nin legal bir güç olarak tanınmasını sağlayacak önemli bir adım.”
‘Türkiye İçin Riskler’
Alogan, Öcalan’ın açıklamasının Türkiye için ciddi riskler taşıdığını ifade ediyor:
- “Bu, Türkiye için büyük bir bölünme riski taşımaktadır. Dört parçalı bir Kürdistan projesinin yürürlükte olduğu görülmektedir.”
- “Abdullah Öcalan’ın açıklaması, DEM’in taleplerini uluslararası arenada daha görünür hale getirecektir.”
