İran ile ABD arasındaki müzakereler, Umman’ın arabuluculuğunda Cenevre’de sürerken, üçüncü turun tamamlandığı duyuruldu. Taraflar arasındaki açıklamalar, sürecin temkinli bir iyimserlikle devam edeceğini gösterdi. Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, görüşmelerde önemli ilerleme kaydedildiğini belirterek, başkentlerde yapılacak istişarelerin ardından sürecin yeniden başlayacağını söyledi. Teknik tartışmaların önümüzdeki hafta Viyana’da başlaması planlanıyor.
Erakçi: En ciddi ve en uzun görünen müzakerelerden biri olduğunu ifade eden İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, sabah ve akşam oturumlarının toplamında iyi ilerlemeler kaydedildiğini sözlerine ekledi. Nükleer program ile yaptırımların kaldırılması konularında ele alınan başlıklar, bazı alanlarda yakınlaşma sağlasa da görüş ayrılıkları sürdüğünü vurguladı. Viyana’da teknik süreç başlayacak ve siyasi düzeyde yeni bir tur için hazırlık yapılacak.
Taraflar, teknik düzeyde Viyana’da yürütülmesi konusunda mutabık kaldı; takipteki süreçte zenginleştirme oranları, denetim mekanizmaları ve yaptırım takvimi gibi konular öncelik taşıyacak. Uranyum zenginleştirme tartışması ise devam eden bir konu olarak öne çıkıyor. Enformasyon Konseyi Başkanı Elyas Hazrati, zenginleştirme ihtiyaca uygun şekilde süreceğini, seyreltme dahil diğer seçeneklerin masada kalacağını ifade etti. ABD ise İran’ın tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerinden vazgeçmesini talep ediyor; İran ise barışçıl amaçlarla hak pazarlığını sürdürdüğünü savunuyor.
ABD tarafında farklı değerlendirmeler Cumhurbaşkanı Donald Trump, İran’ın nükleer tesislerini hâlâ “tamamen yok ettiğini” ileri sürerken, Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran’ın endüstriyel düzeyde bomba yapımına uygun malzemeye ulaşmaya yaklaşabileceğini iddia etti. Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İran’ın son dönemde yeniden zenginleştirme faaliyetlerine başlamadığını söyleyerek, balistik füzeler konusunun da ileride ele alınması gereken önemli bir başlık olduğuna işaret etti.
Erakçi-Witkoff temasına dair iddialar Cenevre’de iki yetkili arasında doğrudan bir görüşmenin olup olmadığını haber yapan İran basını farklı biçimlerde yansıttı. Tasnim Haber Ajansı, temasın temel nezaket ifadeleriyle sınırlı kaldığını belirtti.
Kırılgan diplomasi süreci Batı basını, bölgesel askeri hareketlilik ve karşılıklı sert açıklamaların süreci kırılgan kıldığını analiz ediyor. Uzmanlar, ABD-İran görüşmelerinin yaptırımların kapsamı ve sıralamasına bağlı olarak ilerleyeceğini ve teknik düzeyde ilerleme sağlandığında siyasi müzakerelerin hız kazanacağını ifade ediyor.
