İran, iki haftalık ateşkes süresince Hürmüz Boğazı üzerinden geçen gemi trafiğini kendi kontrolünde tutmak amacıyla geçiş ücretlerini kripto para birimiyle ödemeyi talep ediyor. Yetkililer, kıyıdaş ülkenin, her tankerden gelen yükü değerlendirmek ve her gemi için bir ödeme belirlemek istediğini belirtiyor.
İran Petrol, Gaz ve Petrokimya Ürünleri İhracatçıları Birliği sözcüsü Hamid Hüseyni, bu yaklaşımı ilk olarak Londra merkezli Financial Times’a yaptığı açıklamada dile getirdi. Söz konusu kararın, iki tankerin geçişinin durdurulmasıyla ilgili haberlerin ardından değerlendirileceğini ifade etti. Tarifeyi varil başına 1 dolar olarak açıkladı; boşa geçen tankerlerin ise serbestçe geçiş yapabileceğini ekledi.
Hüseyni, e-posta yoluyla gemi yükünün bilgilerini alıp İran’ın değerlendirmesini tamamladıktan sonra, geçiş ücreti olarak kripto para birimlerinin kullanılacağı bilgisinin verileceğini kaydetti. Ayrıca, geçiş sırasında yaptırımlar nedeniyle izlenemememeleri veya el konulmaması için ödemelerin hızlıca gerçekleşmesi gerektiğini vurguladı.
Çarşamba günü Basra Körfezi’nde iki tankerin geçişinin ardından bu yaptırımlar ve güvenlik endişeleri nedeniyle diğer geçişler de askıya alındı. Yetkili, İran’ın boğazdan giren ve çıkanları izleyerek silah transferinin önüne geçmek istediğini söyledi. Yetkiliye göre, her gemi için prosedür ağır ve zaman alıcı olacak; bu yüzden İran aceleci davranmıyor.
İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarıyla bağlantılı olarak boğazdan geçen yönde alınan kararlar, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi tarafından belirleniyor. Hüseyni, kuzey rotasının kullanılmasının bazı gemilerin risklerini artıracağını ifade etti.
İran’ın açıklamaları, Lübnan’a karşıtlık nedeniyle oluşan gerilim devam ederken, boğazdaki geçişlerin yeniden nasıl düzenleneceğine dair belirsizliği artırıyor. Veri sağlayıcı Kpler’in verilerine göre mevcut durumda Körfez’de yaklaşık 187 tanker, yaklaşık 175 milyon varil ham petrol ve rafine ürünle yüklenmiş durumda; güvenlik ve politik gelişmelere bağlı olarak hareketlilik artabilir ya da azalabilir. Sektör yöneticileri, geçişler güvenli bir şekilde açılır açılmaz boğazdan çıkış için 300 ila 400 geminin beklediğini öngörüyorlar ve bu süreci bir otopark benzetmesiyle ifade ediyorlar.
