Trump’ın 20 maddelik barış planı, Mısır’ın Şarm el-Şeyh kentinde başlayan görüşmelerle gündeme geldi. Toplantıya İbrahim Kalın başta olmak üzere MİT’in üst düzey temsilcileri katıldı; Katar Başbakanı ve Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner da sürece dahil oldu. İyimser bir hava hâkimdi ve taraflar savaşın sona erdirilmesiyle ilgili somut adımları konuştu.
Hamas tarafından yayımlanan açıklama, Taher el-Nunu imzasını taşıyarak, görüşmelerin “savaşın son bulması, Gazze’ye askeri müdahalelerin sonlandırılması ve esir değişim mekanizmalarının uygulanması” üzerinde odaklandığını belirtti. El-Nunu’nun sözleri, planın kilit noktalarına vurgu yaptı.
Takas listesi olarak dikkat çeken başlıklar arasında, Hamas’ın elinde bulunan esirler ve 1950 Filistinli tutuklunun serbest bırakılması yer alıyor. Ancak bölgedeki Filistinli kaynaklar, planın ilk aşamasının uygulanabilirliği konusunda henüz net bir anlaşmaya varılamadığını ifade etti.
Yahya Sinvar ve kardeşinin cesetleri konusunda Hamas’ın talebi, Wall Street Journal’a göre geri iade edilmesi yönünde oldu. İsrail ise bu talebe şu aşamada karşı çıkmış görünüyor. Yahya Sinvar geçen yıl hayatını kaybetmişti; kardeşi Muhammed Sinvar ise bu yılki bir hava saldırısında hayatını kaybetti.
Planın madde madde özeti şu şekilde ilerliyor:
- Gazze, dışarıya tehdit oluşturmayan ve radikalleşmeden arındırılmış bir güvenlik bloğu olarak konumlandırılacak.
- İnsani ve yeniden inşa süreci için Gazze’nin ihtiyaçları hızla karşılanacak; acı çeken halkın yararı gözetilecek.
- Taraflar teklifi kabul ederse, savaş derhal sona erecek; tüm askeri operasyonlar geçici olarak durdurulacak.
- İşbirliği halinde, 72 saat içinde hayatta kalan ve ölü olan tüm rehinler geri iade edilecek.
- Rehinlerin serbest bırakılmasının ardından, ağır cezaya çarptırılmış mahkumlar ve Gazze’den tutuklanan diğer kişiler serbest kalacak; ölüm savaşı kaybedenlerin cenazeleri iade edilecek.
- Rehinler tamamen iade edildikten sonra, savaşın tarafları barış ortamına geçiş için yolları güvence altına alacak.
- İnsani yardım için Gazze’ye acil ve yatay bir akış sağlanacak; altyapı çalışmaları için gerekli ekipmanlar geçişe izinli olacak.
- Birleşmiş Milletler ve Kızılay iş birliğiyle yardım akışı bağımsız denetim altında devam edecek; Refah Kapısı benzer mekanizmalarla açılacak.
- Gazze’yi yönetecek geçici bir komite kurulacak; bu komite uluslararası bir kurul tarafından gözetilecek ve Gazze’nin günlük hizmetlerini yönetecek.
- Ekonomik kalkınma için özel bir çalışma grubu ve bölgesel ortakların dahil olduğu bir çerçeve oluşturulacak.
- İnsanlar Gazze’yi terk etme konusunda özgür olacak ve geri dönme hakları korunacak.
- Hamas ve diğer gruplar, Gazze’nin idaresinde rol alamayacak; tüneller ve silah altyapıları ortadan kaldırılacak ve bağımsız denetçiler gözetiminde tasfiye süreci yürütülecek.
- Yeni Gazze’nin komşularıyla barış içinde yaşayabilmesi için bölgesel güvenlik garantileri sağlayacak bir çerçeve kurulacak.
- Geçici bir Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) kurulacak; Filistin polisi güçleri eğitilecek ve çevre güvenliği ISF tarafından sağlanacak.
- İsrail, Gazze’yi işgal etmeyecek veya ilhak etmeyecek; IDF, güvenli geçiş ve güvenliği sağlayacak şekilde geri çekilmeyi takiben ISF ile işbirliği içinde hareket edecek.
- İşgal ve güvenlik riskleriyle ilgili konularda adımlar, taraflar ve garantörler arasında kesinleşecek.
- Dini diyalog ve hoşgörü temelli bir süreç, zihinleri barış yönünde şekillendirecek.
- Gazze’nin yeniden kalkınması ilerledikçe, Filistin yönetimi reformları uygulanacak ve nihai hedef olarak bağımsız bir devlet için şartlar oluşabilecektir.
- ABD, İsrail ve Filistinliler arasında barışçıl bir gelecek için siyasi bir ufuk etrafında diyalog başlatılacak.
