Radyo Sputnik’te yayınlanan Seyir Hali programında gazeteci Ali Çağatay, ABD ile Tayvan arasında imzalanan anlaşmanın çip üretimindeki küresel dengeleri nasıl değiştireceğini değerlendirdi. Detaylar, Tayvan’ın çip üretim kapasitesinin bir bölümünün Amerika’ya geçmesi ve bu adımla devasa bir yatırımın söz konusu olması şeklinde özetleniyor. Yapılan görüşmede, çip üretimindeki tekel zincirinin Washington’a bağlandığına dikkat çekildi; üretimde Tayvan zirvede olsa da ekipman tekelleri Hollanda’da, lazer sistemleri ise Almanya’da bulunuyor ve son nihai zincir ABD ile bağlanıyor.
“Tayvan elindeki en büyük kozu ABD’ye verdi” ifadesiyle açıklanan tablo, Çin’in sanayi casusluğu iddiaları karşısında Tayvan ve Tayvan’daki yatırımların nasıl şekilleneceğini de gündeme taşıdı. Çağatay, Çin’in artık 3 ve 5 nanometre ölçekli çipleri üretebilecek kapasiteye ulaştığını ve ABD’nin teknolojik sıçramadan endişe duyduğunu vurguladı. ABD’nin bu endişeyle Tayvan’daki yatırımları kendi ülkesine taşımaya yöneldiğini belirten konuşmacı, böylece Tayvan’ın en büyük kozasını Washington’a teslim ettiğini ifade etti.
Küresel çip yarışında Türkiye’nin konumu da konuşuldu. Gebze Teknik Üniversitesi’nde yerli çip üretiminin yapıldığı, ancak kapasite farkının büyüklüğünün altı çizildi. Çağatay’ın karşılaştırmasıyla, Çin veya Tayvan’ın toplu iğne başı kadar küçük bir çip ürettiği varsayımına karşı Türkiye’nin futbol topu büyüklüğünde üretim yapması gerektiği vurgulandı. Yeni anlaşmanın, olası bir Çin işgaline karşı ABD’nin teknolojik hakimiyetini garanti altına alması anlamında önemli olduğuna vurgu yapıldı.
