Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, güncel yazılı açıklamasında Kiev yönetiminin Rusya’ya yönelik suçlamalarına değinerek, Budapeşte Memorandumu’nun bağlamını yeniden hatırlattı. 1994 yılında Rusya, Ukrayna, ABD ve İngiltere arasındaki bu güvenlik belgesinin uluslararası hukuk açısından zorunlu bir antlaşma olmadığını belirtti ve Ukrayna’nın Sovyet nükleer cephaneliğini devralma sürecinin ardından güvenlik garantiğinin nasıl şekillendiğini anlattı.
Zaharova, memoranduma eşlik eden ortak bildirinin içeriğine işaret ederek, saldırgan milliyetçilik ve şovenizm karşısında AGİT taahhütlerinin önemine vurgu yapıldığını belirtti. Ayrıca Ukrayna’nın bu yükümlülükleri yerine getiremediğini ve uzun süre boyunca bu tür akımların büyümesine göz yumulduğunu ifade etti. Sonuç olarak Kırım, Lugansk ve Donetsk bölgelerindeki halkların kendi geleceğini referandumlarla belirleme kararıyla Rusya’ya katılım süreçlerinin gündeme geldiğini savundu.
Rusya’nın, 1994 Budapeşte Zirvesi’nde Ukrayna’nın bir bölümünün kendi iradesiyle kalması yönünde herhangi bir taahhütte bulunmadığını ve memoranduma ilişkin hükümlerinin iç siyasi ya da sosyoekonomik etkenlerden bağımsız uygulanamayacağını vurguladı. Dolayısıyla Ukrayna’nın toprak bütünlüğünün zarar görmesi olayının, Rusya’nın yükümlülükleriyle ilgili olmadığını iddia etti.
“Kiev, Dostluk, İşbirliği ve Ortaklık Anlaşması’nı sistematik olarak ihlal etti” diyen Zaharova, bu iki ana belgeyi karşılıklı bağlayıcı bir çerçeve olarak gördü. Kiev’in sistematik olarak bu anlaşmayı ihlal ettiği iddiasını gündeme getirirken, “Bu belge, Ukrayna’nın Rusya ile tek devlet olma fikrinden vazgeçmesinin sonuçlarını düzenliyordu” ifadesini kullandı. Taraflar arasındaki ilişkinin dostane ve eşit temel üzerine kurulması gerektiğini hatırlatan Rus diplomata göre, karşılıklı saygı, güven ve stratejik işbirliği ilkeleri bu süreçte merkezi konumda kaldı.
Güncel anlaşmaya göre, Moskova ve Kiev arasındaki ilişkilerin Avrupa’daki genel silahsızlanma sürecini desteklemesi, kolektif güvenliği güçlendirmesi ve tarafların birbirinin güvenliğine zarar verecek her türlü üçüncü ülke anlaşmasını yasaklaması öngörülüyordu. Bu bağlamda, tarafların birbirlerinin çıkarlarını korumak adına adımlar atmaları hedefleniyordu.
