İran’ın geliştirdiği Shahed-136 dronesi, son dönemde modern savaş sahnesinin en çok konuşulan insansız saldırı sistemlerinden biri haline geldi. Düşük maliyetli ve seri üretime uygun tasarımı sayesinde analistler tarafından sık sık ucuz seyir füzesi olarak nitelendirilen bu İHA’lar, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının ardından Tahran’ın misilleme stratejisinde merkezi bir rol oynamaya başladı. Körfez ülkelerindeki müttefikler, gökyüzünde bu drone’ların susturmayan bir vızıltıya benzer sesini sıkça duyduklarını ifade ediyorlar. İran ise şimdiye kadar binlerce İHA kullanarak bölgedeki hava savunma sistemlerini zorlamayı hedefliyor.
Maliyet dengesizliği yaratan bu durum, uzmanlar tarafından teknik üstünlükten çok maliyet avantajı üzerinden açıklanıyor. Açık kaynaklarda yer alan tahminlere göre bir Shahed drone’un yaklaşık 20 ila 50 bin dolar arasında değişen bir maliyetinin olduğu belirtiliyor. Buna karşılık bu tür İHA’ları etkisiz hale getirmek için kullanılan gelişmiş hava savunma füzelerinin maliyeti 3 milyon ile 12 milyon dolar arasında olabilir. Bu uçurum, ciddi bir maliyet dengesizliği yaratıyor. Analistler, İran’ın çok sayıda dronu aynı anda kullanarak hava savunma sistemlerini aşırı yüklemeyi ve pahalı önleme füzelerini tüketmeyi hedeflediğini dile getiriyorlar.
Shahed-136’nın teknik bazıları teknik olarak yaklaşık 3.5 metre uzunluğunda, 2.5 metre kanat açıklığına sahip ve genelde 30 ila 50 kilogram patlayıcı taşıyan tek yönlü bir saldırı İHA’sı olarak tanımlanıyor. Düşük irtifada ve nispeten yavaş bir hızla uçması, radar tarafından tespit edilmesini zorlaştırıyor. Ayrıca gelişmiş varyantlarının menzili yaklaşık 2 bin kilometreye kadar ulaşabiliyor ki bu, drone’un sabit hedeflere karşı etkili olmasını sağlayan bir özelliği. Uzmanlar, İran’ın bu sistemleri yoğun şekilde üretip stoklayabildiğini ve savaş koşullarında haftada yüzlerce yeni drone üretme kapasitesine sahip olabileceğini vurguluyorlar.
