Ortadoğu’daki tansiyon ve İran ile ABD-İsrail çatışmasının birleştiği bir dönemde, El-Farabi Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi’nin Genel Sekreteri Dr. Mokhtar Ghobashi’nin değerlendirmeleri öne çıkıyor. Sputnik’e verdiği demeçte, mevcut gerilimlerin merkezinde bulunan yabancı üslerin bölge güvenliğine etkileri sorgulanıyor; özellikle Körfez ülkelerinin güvenliğini nasıl şekillendirdiği tartışılıyor.
Ghobashi, ev sahibi ülkeler ile üsler arasındaki ilişkinin niteliğinin bugün en kritik soru olduğuna işaret etti. Bu askeri varlıklar gerçekten Körfez ülkelerini korumak için mi konumlandırıldı, yoksa ülkeler mi bu üsleri koruma rolüne itiliyor? diye sordu. Görüşlerine göre, bu sorunun yanıtı bölgesel politika ve güvenlik dinamiklerini köklü biçimde değiştirebilir.
Ghobashi’nin vurguladığı diğer bir nokta, körfezdeki Amerikan üslerinin “büyük bir felaket” olarak görülmeye başlandığıdır. Üslerin varlığı, bazı ülkelerin güvenliklerini tehdit altında hissetmelerine yol açıyor ve bu durum, İran’ın da hedeflere karşı karşı koymaya yönlendirdiği bir senaryoyu tetikleyebiliyor. Üsler, ABD ve İsrail’in çıkarlarını koruma amacıyla araçsallaştırılırken, pek çok durumda bölgede güç dengesinin yeniden dizayn edilmesi için kullanılıyor.
Uzman, bölgede yaşanan doğrudan çatışmaların, mevcut üs varlığının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kıldığını belirtiyor. Katar örneğini hatırlatan Ghobashi; İsrail’in Hamas’a karşı yaptığı operasyonlar karşısında Amerikan hava savunma sistemleri ve üslerinin belirgin bir tepki göstermediğini, fakat İran’ın ABD hedeflerine yönelik saldırılarında bu sistemlerin zirveye ulaşan bir savaş hazırlığı sergilediğini ifade ediyor. Bu çelişkinin temelinde güvenlik garantilerinin ötesinde stratejik baskı argümanları yatıyor olabilir.
Ghobashi, Amerikan üslerinin bölgesel şantaj, kaynak akışlarındaki kısıtlar ve ev sahibi ülkelerin egemen kararlarını etkileme amacıyla kullanıldığına dair güçlü bir görüş dile getiriyor. Bu durum, mevcut güvenlik mimarisinin kapsamlı bir stratejik analizle yeniden ele alınmasını gerekli kılıyor ve ülkelerin bölgesel istikrar üzerindeki etkisinin derinlemesine incelenmesini talep ediyor.
