Nitrat kaynağına dair bulgular, beynin sağlığı üzerinde önemli etkiler gösterebilecek ipuçları sunuyor. Deneysel olarak DCRI ile Edith Cowan Üniversitesi’nin ortak çalışmasında, 54 binden fazla Danimarka yetişkininin uzun süreli izlenimiyle nitrat ve nitrit tüketimi ile demans gelişimi arasındaki ilişki sorgulandı.
Sonuçlar, sebzelerden gelen nitratın demans riskini düşürebileceğini gösterirken, işlenmiş etler, kırmızı et ve içme suyundan alınan nitrat ve nitritin riskleri artırabileceğini işaret etti. Özellikle ıspanak gibi nitrat açısından zengin sebzeleri tüketenlerde demans riski daha düşük görüldü ve bu durum vitaminler ile antioksidanların nitratın etkisini olumlu yönde desteklediğini öne süren bir açıklama ile ilişkilendirildi.
Çalışmanın yazarlarından Edith Cowan Üniversitesi’nden Doç. Dr. Catherine Bondonno, sebzelerdeki katkıların nitratın vücutta daha faydalı biçimde işlenmesini sağlayabileceğini belirtti. Bondonno, “Daha çok sebze, daha az kırmızı ve işlenmiş et tüketimi; uzun süredir devam eden beslenme araştırmalarıyla uyumlu bir yaklaşım” ifadelerini dile getirdi.
İçme suyu ile ilgili bulgular, araştırmanın dikkat çekici yönlerinden biri olarak öne çıktı. Avrupa Birliği ve Danimarka’da içme suyunda izin verilen üst sınır ile ilgili ayrıntılar hatırlatılarak, litre başına 50 miligramlık standartlara rağmen, daha düşük maruziyetlerde bile demans riskinin artabileceği raporlandı. Ancak bilim insanları, bu ilişkinin yalnızca bir korelasyon olduğunu ve nitratın doğrudan demansa neden olduğunun kanıtı olmadığını vurguluyor.
Vatandaşlara yönelik öneri ise su tüketimini kesmek yerine, bireysel risklerin nispeten düşük olduğu ve içme suyunun şekerli içeceklere kıyasla sağlıklı bir seçenek olduğunun altını çiziyor. Bu bulguların hemen bir sebep-sonuç ilişkisi kurmadığına dikkat çekiliyor; uzun vadeli ve çok yönlü beslenme alışkanlıklarının demans riski üzerinde belirleyici olduğunu gösteriyor.
