İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’den Nükleer Çalışmalara İlişkin Güncel Açıklamalar
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine düzenlediği saldırıların yol açtığı ciddi hasar nedeniyle ülkedeki uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin geçici olarak durdurulduğunu açıkladı. Ancak, İran’ın nükleer programından vazgeçmeyeceğini vurgulayan Arakçi, şu ifadeleri kullandı:
“Şu an için faaliyetlerimizi durdurduk çünkü hasarlar oldukça ağır ve ciddi. Fakat, zenginleştirme çalışmalarımızı tamamen sonlandırmayı düşünmüyoruz çünkü bu başarı, ülkemiz bilim insanlarının büyük bir başarısı ve ulusal gururumuz haline geldi.”
İran’ın Diyalog ve Görüşmelere Açıklığı
Arakçi, dolaylı görüşmelere hazır olduklarını belirterek, şunları ifade etti:
“Şu an doğrudan görüşmelere başlamış değiliz, ancak kazan-kazan çözümüne ulaşmak için yapılan görüşmelere açığız. Eşit şartlar ve karşılıklı saygı temelinde yapılacak tüm görüşmelere hazırız.”
Gelecekteki İlişki ve Görüşme Olasılıkları
Gelecekte Washington ile doğrudan görüşmeler yapıp yapmayacaklarına dair soruya ise Arakçi, şu yanıtı verdi:
“Şimdilik değil, fakat belki ileride. Tüm bu kararlar, ABD’nin İran ile eşit şartlarda, karşılıklı saygı ve çıkarlar çerçevesinde hareket edip etmeyeceğine bağlı.”
İran Parlamentosu ve Uluslararası Tepkiler
İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komitesi Sözcüsü İbrahim Rızai, yaptığı açıklamada, yaptırım baskılarının devam etmesi halinde İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’ndan (NPT) çekilebileceği ve yüzde 60’ın üzerinde uranyum zenginleştirmeye başlayabileceği uyarısında bulundu.
Son Gelişmeler ve Ortaya Çıkan Olaylar
13 Haziran gecesi, İsrail tarafından gerçekleştirilen operasyonla İran, gizli bir askeri nükleer program yürütmekle suçlandı. İran ise bu suçlamaları reddederek, karşılık olarak kendi saldırılarıyla yanıt verdi. Bu karşılıklı saldırılar 12 gün boyunca devam etti ve 22 Haziran gecesinde İran’ın nükleer tesislerine ABD de katılarak saldırı düzenledi. Ertesi akşam, İran, Katar’daki ABD üssü El Udeyd’e füze saldırılarıyla karşılık verdi.
ABD ve İran arasındaki bu çatışma, 23 Haziran’da İran’ın taraf olduğu ve tarafların ’12 günlük savaş’ olarak adlandırdığı çatışmanın sona erdiği yönünde açıklamalarla sonuçlandı. Aynı gün, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, yaptığı açıklamada, İran’ın ABD ile yeniden müzakereye başlamasında herhangi bir engel olmadığını belirtti ve dış kaynaklarca yaratılan savaşçı imajını sorguladı.
İran’ın Nükleer Malzeme Durumu ve Uluslararası Endişeler
İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarında, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 400 kilogram uranyum bulunuyor. Ayrıca, silah sınıfı uranyum ise yaklaşık yüzde 90 oranında zenginleştirilmiş ve bu malzemenin, hasar gören tesislerde saklandığı tahmin ediliyor. Her iki ülkenin istihbarat servisleri, bu malzemelere erişim ve kullanımı engellemek amacıyla bölgeleri yakından izliyor.
İran, uluslararası toplumun ve çeşitli ülkelerin nükleer programını askeri amaçlara yönlendiren iddialarını reddediyor. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun (IAEA) Genel Sekreteri Rafael Grossi, 18 Haziran’da yaptığı açıklamada, “Şu an itibariyle, İran’ın aktif bir nükleer silah programına sahip olduğuna dair somut bir kanıt bulunmamaktadır.” diyerek, bölgedeki endişeleri hafifletmeye çalıştı.
