İranlı uluslararası ilişkiler uzmanı Mani Mehrabi, Sputnik’e yaptığı değerlendirmede, Tahran ile Washington arasındaki 60 günlük anlaşmanın, iki ülke arasındaki temel çatışmaları çözen kalıcı bir uzlaşma olmadığını belirtti.
Bu düzenlemenin, karşılıklı baskının yarattığı maliyetler nedeniyle ortaya çıkan geçici bir gerilim yönetimi aracı olarak görüldüğünü ifade eden Mehrabi, tarafların ana uyuşmazlıklarını çözmeye dönük mekanizmanın eksik olduğuna dikkat çekti.
Mehrabi’ye göre “maksimum baskı” politikasının etkinliğini yitirdiği bir dönemde, bu yaklaşımın enerji krizinin kontrolden çıkma riskini artırabileceğini söyledi. İran içinse diplomasiye verilen kısa vadeli bir faydanın söz konusu olduğunu, yaptırımların zararının azaltılması ve bölgesel jeopolitik avantajların yeniden güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirtti. Dolayısıyla mutabakat, her iki tarafın çıkarlarının geçici olarak kesiştiği bir zemin olarak değerlendiriliyor.
Bölgedeki ülkelerin risk yönetimi çabaları Mehrabi, Körfez ülkelerinin güvenlik konusundaki bağımlılıklarını azaltmaya yöneldiğini ve Tahran ile diplomatik ve ekonomik kanalları yeniden canlandırmaya açık olduklarını ifade etti. Bu durum, ABD’nin bölgesel krizleri tek başına yönetme konusundaki tekelini kademeli olarak kaybettiğini gösteriyor.
Mutabakatın yapısal kırılganlığı konusunda Mehrabi, 60 günlük sürenin her iki tarafa da manevra alanı sunmasına rağmen metnin üç temel risk ile karşı karşıya olduğunu vurguladı: İsrail’in bu düzenlemeyi kendi çıkarlarına tehdit olarak görmesi; Donald Trump’ın öngörülemezci davranışlarına açık siyasi atmosfer; Tahran’daki ABD’ye yönelik derin güvensizlik ve gerektiğinde sert karşılıklara hazırlıklı olunması.
Diplomatik temasların ivme kazanmasına rağmen, Iran’ın nükleer programı ile Batı Asya’daki güvenlik mimarisindeki temel sorunların çözülmediğini belirten Mehrabi, asıl sorunun bu mutabakatın daha kapsamlı bir uzlaşıya mı yol açacağı yoksa taraflar arasındaki ilk ciddi görüş ayrılığında silahlı gerilimin yeniden tırmanıp tırmanmayacağı olduğunu ifade etti.
