Viyana’daki Uluslararası Örgütler Nezdinde Rusya Temsilcisi Ulyanov’un Değerlendirmeleri
Rusya’nın Viyana’daki uluslararası örgütler nezdindeki daimi temsilcisi Mihail Ulyanov, Amerika Birleşik Devletleri’nin İran politikasındaki belirsiz tutumunu vurgulayarak, bu durumun netleşmesini beklemenin önemine dikkat çekti. Ancak, Ulyanov, “İran’ın pozisyonu nettir. Maalesef, ABD’nin tutumu için aynı şeyi söyleyemeyiz. Bekleyelim ama bu süreçte çok uzun süre bekleyemeyiz.” diyerek, sabır sınırlarını belirtti.
İran’ın Nükleer Politikasına Yönelik İran ve ABD Açıklamaları
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran’ın ulusal çıkarlarına saygı gösterildiği takdirde, ABD ile eşit şartlar altında yeni bir nükleer anlaşma imzalamaya hazır olduklarını ifade etti. Pezeşkiyan, Tahran’ın müzakerelere ilişkin duruşunu şu sözlerle özetledi: “İran, görüşmelerden kötümser değil, ancak iyimser de değil. Durum objektif ve dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir.”
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan müzakereleri olumlu bir çerçevede değerlendirmiştir. ABD ve İran arasında dolaylı görüşmelerin ikinci turu, Roma kentinde başlamış ve taraflar arasındaki iletişimde yeni aşamalar kaydedilmiştir.
Ortak Çaba ve Uluslararası Arabuluculuk
Umman’ın ev sahipliğinde, ABD ile İran arasında gerçekleştirilen dolaylı görüşmelerin ikinci turu, Arakçi ve diğer diplomatlar arasında gerçekleşti. Görüşmelerin yapıldığı bina, Umman Sultanı’na ait özel bir mekândır. Bu süreçte, İran Dışişleri Bakanı Arakçi, önceki gün, Umman Dışişleri Bakanı Badr al-Busaidi ile bir araya gelmiş ve ikili ilişkilerin geliştirilmesine yönelik önemli adımlar atmıştır.
12 Nisan’da, ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Whitkoff ile Arakçi arasında gerçekleşen dolaylı görüşmeler, bölge ülkeleri ve uluslararası temsilciler tarafından yakından takip edilmiştir. “Görüşmeler oldukça yapıcı ve olumlu bir havada geçti,” açıklamasıyla, tarafların karşılıklı güven tazeleme çabaları ön plana çıkmıştır.
İran ve ABD Arasındaki Diplomatik İlişkiler ve Yaptırımlar
ABD Başkanı Donald Trump, Mart ayı başında, İran’ın dini lideri Hamaney‘e bir mektup göndererek, yeni ve bağlayıcı bir nükleer anlaşma imzalanması yönünde tekliflerde bulunmuş ve diplomatik çözüm yollarını ön plana çıkarmıştır. Aynı zamanda, bu girişimin başarısız olması halinde, askeri seçeneklerin de masada olduğunu açıkça belirtmiştir.
İran yönetimi ise, Washington ile doğrudan müzakereleri reddetmiş ve yalnızca üçüncü ülkelerin aracılığıyla gerçekleştirilecek dolaylı diyaloglara açık olduklarını dile getirmiştir. 2015 yılında imzalanan ve İngiltere, Çin, Fransa, Almanya, Rusya, ABD ve İran tarafından kabul edilen nükleer anlaşma, taraflar arasındaki temel referans noktasıdır.
Ancak, Trump döneminde Mayıs 2018’de ABD, bu anlaşmadan tek taraflı çekilerek, İran’a yönelik ekonomik yaptırımları yeniden devreye sokmuştur. İran ise, anlaşma kapsamındaki taahhütlerini kademeli olarak askıya almış ve uranyum zenginleştirme seviyelerini artırmıştır. Bu adımlar, bölgedeki gerilimi yükseltmekte ve müzakerelerin geleceğine dair belirsizliği derinleştirmektedir.
