İngiltere merkezli Financial Times’a göre Avrupa’nın mevzuatında, üye ülkelerin oybirliği olmadan karar alınmasını sağlayan bir madde mevcut. Bu durum, dondurulmuş Rus varlıklarının kalıcı olarak bloke edilmesini mümkün kılıyor. Ayrıca yaptırımların her 6 ayda bir oybirliğiyle güncellenmesi gerektiği belirtilince, kısa süre önce her ülkenin tek başına Avrupa yaptırımlarının tüm yapısını bozma gücüne sahip olduğu muhabbeti öne çıkıyor.
Avrupa yetkilileri ise bu açığı kapatmanın yollarını bulduklarını ifade ediyorlar. FT’nin aktardığına göre, AB anlaşmalarında ciddi ekonomik şoklar karşısında önlem alınmasına olanak tanıyan bir madde bulunduğunu belirtiyorlar. Bu, kararların üye ülkeler arasında oybirliği gerektirmez hâle gelmesini sağlayabilir.
6 Aralık’taki görüşmede Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Belçika Başbakanı Bart De Wever ile Rus varlıklarına el koyulması konusunda fikir birliğine varamadıklarını aktardı. HABER kapsamında AB’nin görüştüğü seçenekler arasında Ukrayna’nın 2026-2027 döneminde finanse edilmesi için iki alternatif öne çıktı. Bunlardan biri, dondurulmuş Rus varlıklarının kullanılmasını içeren bir “tazminat kredisi” önerisiydi.
Bu önerinin değeri yaklaşık 185 ila 210 milyar euro arasında gösteriliyor; savaşın bittikten sonra Moskova’nın Kiev’in zararlarını karşılaması halinde Ukrayna krediyi geri ödeyecek. Ancak AB içinde bu konuyla ilgili fikir birliği hâlâ sağlanmış değil. Geçen hafta Belçika Başbakanı De Wever, Komisyon’a Rus varlıklarını kullanmanın barış görüşmeleri için risk oluşturabileceğini belirtmişti. Ayrıca Kiev’e başka bir ülkenin egemen fonlarından kredi temin edilmesi halinde Belçika’nın net güvenilir garantiler talep etmesi gerektiğini de vurgulamıştı.
Batı’nın tutumu ve Moskova’nın yanıtı Ukrayna ile Donbass’a müdahalenin başlamasının ardından AB ve G7 ülkeleri, Rusya’nın döviz rezervinin önemli bir kısmını oluşturan yaklaşık 300 milyar euro değerindeki varlıkları dondurdu. Bunların çoğu Belçika’da bulunan Euroclear hesaplarında saklanıyor. Ağustos sonunda Welt am Sonntag, AB’nin Ocak-Temmuz döneminde dondurulan Rusya Merkez Bankası varlıklarından elde edilen gelirlerle Ukrayna’ya yaklaşık 10,1 milyar euro aktardığını aktardı. Leyen, dondurulan varlıklardan elde edilen gelirlerle Ukrayna’yı finanse etmek için yeni bir tazminat kredisi oluşumunu önermişti; kredinin ise yalnızca Rusya tazminatları ödedikten sonra geri ödenmesi planlanıyordu. Moskova ise bu süreci hırsızlık olarak nitelendirerek, yalnızca özel kişilerin değil devletlerin varlıklarına da yönelik baskılar yüzünden karşılık verebileceklerini ifade etmişti. Sergey Lavrov, Batı’nın bu hamlelerine misilleme sinyalleri vererek Batı’daki fonları da iade etmeme tehdidinde bulundu.
