Gazze’deki bazı saldırılarla bağlantılı olarak kullanılan yüksek ısıya neden olan mühimmatların etkileriyle, binlerce Filistinli’nin geride neredeyse hiç fiziksel kalıntı bırakmadan yaşamını yitirdiği iddiaları, Al Jazeera Arabic tarafından yayımlanan araştırmada öne çıktı. Tanıklıklar arasında 10 Ağustos 2024 tarihinde Gazze kenti sınırları içindeki El-Tabin Okulu’na yapılan saldırının ardından geriye kalan izlerin sorgulanması da yer alıyor; Yasmin Mahani, oğluna ait hiçbir iz bulamadığını ifade etti.
Raporda, “Hastaneleri ve morgları günlerce aradık. Gömecek bir beden bile bulamadık” şeklindeki ifadeler aktarıldı. Gazze Sivil Savunma ekiplerinin Ekim 2023’ten bu yana kayda geçirdiği 2 bin 842 “buharlaşma” vakası, olay yerlerinde yalnızca kan izleri veya küçük doku parçalarının kaldığını gösteriyor.
Adli kayıt ve eleme yöntemi bağlamında konuşan Gazze Sivil Savunma Sözcüsü Mahmud Basal, bu sayıların sadece tahmin değil, saha incelemelerine dayalı oluşunu vurguluyor. Basal’a göre ekipler olay noktalarında “eleme yöntemi” kullanıyor. Ailesi tarafından bildirilen kişi sayısı ile gerçek tespit edilen sayı arasındaki farklar karşılaştırılarak, içeride beş kişi olduğu bilgisi veriliyorsa ve yalnızca üç ceset çıkarılabiliyorsa, arama çalışmaları sonuçları bağlamında geride kalanlar bu kategoriye dahil ediliyor.
Dosyada öne çıkan mühimmat türleri konusunda görüş belirten askeri uzmanlar, termobarik silahların geleneksel patlayıcılardan farklı çalıştığını belirtiyor. Bu silahlar, yakıt bulutu oluşturarak aşırı ısı ve basınç üretir; yanma süresinin uzaması ve sıcaklık artışı, içeriğe alüminyum, magnezyum ve titanyum tozlarının eklenmesiyle daha da güçlenir.
Raporda adı geçen bazı ABD yapımı mühimmat türleri şu şekilde sıralanıyor: MK-84 yaklaşık 900 kilogramlık, tritonal karışımı ile yüksek ısı üretebildiği belirtilen bomba; BLU-109 gecikmeli infilaklı ve sığınak delici bir mühimmat; GBU-39 ise hassas güdümlü süzülme bombası olarak tanımlanıyor.
Gazze Sağlık Bakanlığı Genel Müdürü Munir el-Burş, insan vücudunun büyük bölümünün sudan oluştuğunu hatırlatarak, “3 bin derecenin üzerinde bir ısı ve yüksek basınç birleştiğinde vücut sıvıları anında kaynar; dokular külleşir” şeklinde bir değerlendirme paylaştı.
Uluslararası sorumluluk tartışması kapsamında bazı hukukçular, ayrım gözetmeyen silahların kullanımıyla savaş suçu ihlallerinin gündeme gelebileceğini belirtti. Georgetown Üniversitesi’nden hukukçu Diana Buttu, silah tedarik zincirine dikkat çekerek Batılı ülkelerin de sorumluluklarının tartışılması gerektiğini ifade etti.
Al Jazeera Arabic’in bulguları ve iddiaları uluslararası bağımsız soruşturma mekanizmaları tarafından tamamen doğrulanmış değildir. Silah türleri ve etkilerine ilişkin teknik iddialar ise tarafsız uluslararası incelemelerin konuları arasında yer almaya devam ediyor.
