Washington yönetiminin İran’ın uranyum zenginleştirme çalışmaları konusunda tamamen durdurulması talebinde daha esnek bir tavır benimsemesi yönünde bir çizgiye kaydığını belirten Fidan, bu yaklaşımın, uzun süredir engel olarak görülen bir adımı törpülediğini ifade etti. İran ise Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’na taraf bir ülke olarak zenginleştirme hakkını savunmaya devam ediyor. Fidan, Tahran’ın gerçekten kapsayıcı bir anlaşmayı istemeye başladığını ve 2015 yılı anlaşmasında olduğu gibi zenginleştirme sınırları ile sıkı denetim mekanizmalarını kabul edebileceğini kaydetti.
“Net sınırlar içinde İran’ın zenginleştirme faaliyetlerini tolere etme yönünde Amerikalıların iştahı olumlu bir işaret” şeklinde değerlendiren Fidan, taraflarla sürekli temas halinde olduklarını söyledi. Fidan ayrıca, İranlılar ABD ile bir anlaşmaya varılmasını bekliyor. Amerikalar da İran’ın bazı kırmızı çizgilerini gördüğünü kabul ediyor diyerek zorlama bir yaklaşımın sonuç doğurmayacağını vurguladı.
‘Sonuçta yeni bir çatışmaya yol açabilir’ Fidan, ABD’nin aynı anda hem nükleer programı hem de İran’ın balistik füze kapasitesi ile bölgesel silahlı gruplara verdiği desteği masaya koymasının süreci tıkayabileceğini ve ileriye dönük bir ilerleme kaydedilemeyebileceğini belirtti. Bu durumun bölgede yeni bir savaş ihtimalini tetikleyebileceğini ifade etti.
Maskat görüşmeleri dolaylı bir temas olarak sürüyor ABD temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’in Umman’ın başkenti Maskat’ta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile dolaylı görüşmeler yaptığı belirtildi. Görüşmelerin, Türkiye, Katar, Umman ve Mısır’ın tarafları yeniden müzakere masasına çekme çabalarını güçlendirdiği aktarıldı.
Bölgesel aktörler devrede Fidan, Ankara ile bazı bölge ülkelerinin İran’ın balistik füze programı ve vekil güçlerle ilişkileri konusunda “yaratıcı fikirler” geliştirmeye çalıştığını ve bu rolü ‘‘yapıcı ve etkili’’ biçimde üstlenebileceklerini söyledi. ABD, İran’ın nükleer kapasitesinden derin kaygı duyuyor; ancak bu kaygı diğer başlıkları etkilemiyor. Füze ve vekil güçler, bölgesel güvenliği etkiliyor ve küresel çapta bir tehdit oluşturmuyorlar dedi. Fidan ayrıca, 2015 anlaşmasının bölgesel aktörlerin dışarıda bırakılmasının hata olduğunu belirterek, yeni bir mutabakatın bölgesel güven artırıcı adımlar da içermesi gerektiğini vurguladı ve şöyle ekledi: “İran’ın ABD ile yapacağı herhangi bir anlaşma, bölge ülkeleriyle güven artırıcı adımlarla desteklenmelidir. Bölgede ciddi bir güven açığı var; bu boyut mutlaka ele alınmalı.”
