Ortadoğu’daki gerilim ve savaşların etkileri yalnızca enerji ve dış politika üzerinde sınırlı kalmıyor; tarım ve gıda güvenliği üzerinde de doğrudan sonuçlar doğuruyor. Artan maliyetler ve belirsiz üretim planları, çiftçinin finansal yükünü artırırken, alınan önlemlerin yeterliliği de gündemdeki tartışmaların merkezinde kalıyor.
Radyo Sputnik’te yayımlanan İsmet Özçelik’le Ankara Farkı programında konuk olan CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ABD’nin İran’a müdahalesinin Türkiye’de tarım ve hayvancılık üzerindeki etkilerini, girdi maliyetlerindeki artışı, borç yükünü ve TMO politikalarını değerlendirdi. Gürer, savaşların girdi maliyetlerini hızla yükselttiğini, ithalata dayalı önlemlerin sorunu çözmediğini ve üreticinin bu durumdan doğrudan etkilendiğini vurguladı; gıdada fiyat artışının üretimin önünü nasıl tıkadığını anlattı.
Gürer, çiftçinin Toprak Mahsulleri Ofisi’ni güvenilir bir kamu kurumu olarak görmesi gerektiğini ancak mevcut uygulamaların üreticiyi tüccara yönlendirdiğini ifade etti. Borç baskısı nedeniyle ürünlerin düşük fiyattan satılması ve bunun üretim istikrarını bozduğunu belirtti: “Çiftçi TMO’yu yerine getirecek bir alınamazlık olarak görmüyor; tüccar onları ziyaret ediyor, ama çiftçinin kendi ihtiyaçları için paraya hızlıca ulaşması gerekiyor. Bu durum, borçlar kapatılırken daha düşük fiyata satışa sürüklüyor ve ertesi yıl başka ürünlere yönelimine yol açıyor.”
Çiftçi borçlarının ertelenmesi, faizlerin silinmesi ve destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini söyleyen Gürer, 2025 yılında tarım kesiminin borçlarının ötelenmesi ve ek kredi destekleriyle üreticilerin ayakta kalabileceğini ifade etti. Ayrıca TARSİM’in yeniden yapılandırılması gerektiğini belirterek, alım garantili üretim ve önceden açıklanan alım fiyatlarının teşvik edilmesi gerektiğini savundu: “Ekimi teşvik eden politikalarla bölgesel olarak ekim artabilir; alım fiyatlarının bugün açıklanması ve alım garantisiyle üretimin güvenceye alınması gereklidir.”
- Girdi maliyetlerindeki sürekli artış savaşın süresiyle doğrudan ilişkilidir ve ithalata bağlı çözümler sorunu çözmemektedir.
- Toprak Mahsulleri Ofisi’nin güvenilir bir kamu kurumu olarak algılanması için tüccar yöneliminden kurtarılması gerekir.
- Alım garantili üretim ve önceden belirlenen alım fiyatları üretimin güvenliğini artırabilir.
