San Francisco Körfezi’nde son haftalarda artan gri balina ölümleri, bilim insanları ile yetkilileri alarma geçirdi. Yoğun deniz trafiğiyle bilinen bu bölgede balinaların sayısı artarken, bazı bireylerin vurularak hayatını kaybettiği veya kıyıya vurduğu belirtiliyor. Son iki buçuk hafta içinde beşinci gri balinanın ölmesinin olayın boyutunu gösterdiği ifade edilirken, ölümlerin en az birinin gemi çarpması sonucu gerçekleştiği doğrulandı.
Rodeo petrol rafinerisi yakınlarında balinanın sıkışıp kalması ve diğer vakalarda yapılan incelemeler ilerliyor. Ancak bazı ölümlerin nedeni, balinaların ileri aşamada çürümüş olması veya ulaşılması güç bölgelerde bulunması nedeniyle netleşmekte zorlanıyor. Nüfus kaybı endişe verici boyutta: 2016’dan bu yana gri balina nüfusu yaklaşık 27 binden 13 binin altına geriledi. NOAA, 2018 yılında bu durumu olağandışı ölüm olayları olarak tanımlamıştı. 2023 itibarıyla bu durum sanki sona ermiş gibi görünse de son veriler ölümlerin yeniden arttığını gösteriyor. Geçen yıl körfeze giren 36 gri balinadan 21’inin öldüğü kaydedilirken, bu ölümlerin çoğunun gemi çarpmasıyla bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.
Bu yıl da benzer bir eğilim sürüyor ve uzmanlar sürükleyici bir uyarıda bulunuyor: Eğer gökyüzüne su püskürttüğünü görürseniz, hızınızı düşürün. Teknelerin balinalardan en az bir futbol sahası uzunluğunda bir mesafeyi koruması gerektiği de vurgulanıyor. Bu gelişmeler, deniz ekosisteminin yanı sıra küresel çevre dengesi için de daha büyük bir sorun işareti olarak görülüyor. Gri balinalar dayanıklı türler olsa da artan stres faktörleri karşısında toparlanıp toparlanamayacakları belirsizliğini koruyor.
Göç rotaları değişiyor Bilim insanları, bu olağanüstü göç hareketinin ardında daha derin nedenler olabileceğini belirtiyor. Gri balinaların dünyanın en uzun göç rotalarından birine sahip olduğu ifade edilirken, Arktik’te beslenen bu türün üreme için Meksika kıyılarına kadar yaklaşık 16 bin kilometrelik bir yol kat ettiği biliniyor. Bu süreçte çoğunlukla besin tüketmeden yol aldığı ve Arktik’te depolanan enerjiyle hayatta kaldığı belirtiliyor. Ancak artık bu denge bozulmuş gibi görünüyor: Arktik bölgedeki besin kaynaklarındaki azalma, balinaların yeterli enerji depolamadan göçe çıkmasına yol açıyor ve bu durum onları yol boyunca yeni arayışlara itiyor.
Son yıllarda balinaların normalde uğramadığı körfez benzeri bölgelerde görülmesi, bu değişimin göstergesi olarak değerlendirilirken, Amerikan Memeli Hayvanlar Topluluğu uzmanları bunun alışılmadık bir davranış olduğuna ve besin yetersizliğinin güçlü bir işareti sayılabileceğine vurgu yapıyor. Bazı balinaların aşırı zayıf bulunması da bu görüşü destekliyor. Uzmanlar, Körfez’in balinalar için geçici bir dinlenme veya besin arama alanına dönüşmüş olabileceğini ifade ediyorlar.
