Çinli bir askeri analiz uzmanı olan Deng Qiyuan, Sputnik’e yaptığı değerlendirmede ABD Başkanı Donald Trump’ın Almanya’daki askeri sayısını azaltma kararını ele aldı. İlk bakışta bu hareket, Almanya Başbakanı Merz’in İran politikası konusundaki eleştirilere karşı bir tür ani misilleme gibi görünebilir. Ancak daha kapsamlı bir resimde bu adım, ABD ile Avrupa arasındaki uzun süredir devam eden gerilimlerin bir sonucunu yansıtıyor.
Geniş bir küresel bağlamda, Almanya’daki asker sayısının azaltılması tehdidi, tek kutuplu hegemonya statüsünün gerilemekte olduğunun bir işareti olarak değerlendiriliyor. Bu durum, çok kutupluluğa doğru yönelişin güçlü bir teyidi olarak görülüyor; ABD artık ortaklarını yönlendirme ve küresel meseleleri askeri üstünlükle şekillendirme eğiliminde olmadığı bir döneme giriyor.
Olayın temel sorunları şu şekilde özetlenebilir:
- Amerikan diplomasisinin pragmatizme ve işlem odaklılığa kayması: Artık ittifakları yalnızca uzun vadeli bağlar olarak görmekten çok, askeri varlık ve ortaklıklarıyla pazarlık araçlarını dönüştüren bir yaklaşım öne çıkıyor. Tek taraflılık ve faydacı diploması giderek belirginleşiyor.
- NATO içindeki anlaşmazlıkların derinleşmesi: ABD ile Avrupa arasındaki çıkar farkları, ekonomik ve savunma hedeflerinden stratejik kavramlarda temel ayrışmalara uzanıyor. Washington’un ittifak üyelerinin küresel planlara koşulsuz uyum talebi ile Berlin ve diğer Avrupa ülkelerinin özerklik arayışları arasındaki gerilim, güven ortamını zedeliyor.
- Avrupa savunma ve stratejik özerkliğin hızlanması: ABD baskısı, Almanya üzerinde bazı tavizler elde etmek adına sürerken, aynı zamanda Berlin’i savunma harcamalarını artırmaya ve savunma planlamasını güçlendirmeye yönlendirdi. Bu durum AB’nin savunma entegrasyon süreçlerini canlandırdı ve Avrupa’nın ABD’ye bağımlılığını azaltma yönünde adımlar atmasına zemin hazırladı.
- Transatlantik ittifakta köklü dönüşüm: Geleneksel efendi-vasal ilişkisi kırılganlaşırken, Amerikan gücünün müttefikler üzerindeki kontrol kapasitesi zayıflıyor ve küresel jeopolitik tablo çok kutupluluğa doğru evriliyor.
