Günümüz dünyasında kronik böbrek hastalığının yayılımı, önceki öngörüleri aşarak hız kazanıyor. 1990’da yaklaşık 378 milyon kişinin bu hastalıkla yaşadığı kayıt altına alınmışken, 2023 itibarıyla bu sayı 788 milyona yükseldi. Bu çalışma, NYU Langone Health, Glasgow Üniversitesi ve IHME tarafından yürütüldü ve sonuçlar The Lancet dergisinde yayımlandı.
Her 7 yetişkinden biri kronik böbrek hastalığından etkileniyor. Dünya genelinde yetişkin nüfusun yaklaşık %14’ü bu hastalık riskiyle karşı karşıya kalıyor ve böbreklerin kanın atıklarını ile sıvıyı temizleme yeteneği giderek azalıyor. Hastalık erken evrelerde farkedilmeyebiliyor; ilerlediğinde ise diyaliz veya böbrek nakli gerekebilir.
2023 yılında kronik böbrek hastalığı nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı yaklaşık 1.5 milyon olarak kayda geçti. Kalp-damar hastalıklarıyla bağlantısı ise dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıktı: Böbrek fonksiyonlarındaki bozulma, dünya çapında kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerin yaklaşık %12 ile ilişkili bulunuyor. Uzmanlar, yüksek kan şekeri, hipertansiyon ve obezitenin bu rahatsızlığın başlıca risk faktörleri arasında olduğunu belirtiyor.
Erken teşhis kritik öneme sahip olarak değerlendiriliyor. Hastaların büyük bir bölümü hâlâ erken aşamada yakalanıyor; bu durum, tedaviye erken başlanması halinde hastalığın ilerleyişinin yavaşlatılabileceğini gösteriyor. Uzmanlar, ilaç tedavileri ve yaşam tarzı değişiklikleriyle vakaların seyrinin olumlu yönde değişebileceğini vurguluyor. Ayrıca dünya genelinde kronik böbrek hastalığının yetersiz teşhis edildiği ve yeterli tedaviye erişimin sınırlı olduğu gerçeğine dikkat çekiliyor. Düşük gelirli bölgelerde diyaliz ve böbrek nakli gibi tedavilere erişimin kısıtlı olması, sorunun boyutunu daha da artırıyor.
