Mısır Cumhurbaşkanlığı Ofisi’nden Açıklama
Mısır Cumhurbaşkanlığı ofisinden yapılan resmi açıklamada, Cumhurbaşkanı Abdulfettah Es-Sisi‘nin, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ve ABD Başkanı Joe Biden tarafından imzalanan ortak bildiride, üç liderin Gazze Şeridi’nde ateşkes ve İsrailli rehinelerin serbest bırakılmasına dair olası anlaşmanın parametrelerini özetleyen nihai bir teklif sunmaya hazır oldukları vurgulandı.
Açıklamada, “Her iki tarafa da kalan tüm boşlukları doldurmak ve yeni bir gecikme olmaksızın anlaşmayı uygulamaya başlamak üzere 14 veya 15 Ağustos’ta Doha ya da Kahire’de görüşmelere acilen yeniden başlamaları çağrısında bulunduk” ifadelerine yer verildi.
ABD, Mısır ve Katar’ın ortak açıklamasında, Gazze halkı ve rehinelerin aileleriyle birlikte uzun süredir yaşadığı çileye derhal bir son vermenin zamanı geldiği belirtildi. Açıklamada şu ifadeler yer aldı:
- Ateşkese varma ve rehinelerin serbest bırakılacağı bir anlaşmanın zamanının geldiği,
- Daha fazla zaman kaybı yaşanmaması gerektiği,
- Taraflardan herhangi birinin geciktirmelere yol açacak bahaneler öne sürmemesi gerektiği ifade edildi.
Ayrıca, rehinelerin serbest bırakılması, ateşkesin başlatılması ve bu anlaşmanın hayata geçirilmesinin zamanı geldiği vurgulandı. Halihazırda masada önerilen çerçeve anlaşması için ekiplerle birlikte aylarca çaba sarf edildiği belirtildi. Açıklamada, çerçeve anlaşmasının ABD Başkanı Biden’ın 31 Mayıs’ta açıkladığı önerilere dayandığına dikkat çekildi.
Tüm tarafların beklentilerini karşılayacak şekilde geriye kalan boşlukları doldurma ihtiyacının olduğu ifade edilirken, arabulucu ülkelerin bu konuda yardımcı olmaya hazır oldukları belirtildi. İsrail ile Hamas, gelecek hafta çarşamba ve perşembe günü Kahire veya Doha’da geriye kalan boşlukları doldurmaya davet edildi.
İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun ofisi tarafından yapılan açıklamada, ABD, Katar ve Mısır tarafından önerildiği üzere 15 Ağustos’ta gerçekleştirilecek ve yeri daha sonra belirlenecek olan Gazze müzakerelerine heyet gönderileceği bildirildi.
Uzun Süredir Masada Olan Öneriler
ABD Başkanı Biden, 31 Mayıs’ta İsrail’in 3 aşamadan oluşan yeni bir ateşkes önerisi sunduğunu ifade etmişti. Biden, bu önerinin İsrail’e ait olduğunu belirtse de, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, “belirlenen hedefler” gerçekleşinceye kadar Gazze’deki saldırılarına devam edeceklerini bildirmişti. Netanyahu, 3 Haziran’da Meclis Dış İlişkiler ve Savunma Komitesinde yaptığı konuşmada, İsrail’in önerdiği ile Biden’ın sunduğu teklif arasında bazı boşlukların bulunduğunu öne sürmüştü.
İsrail’in 7 Ekim’den bu yana Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılarda en az 16 bin 314’ü çocuk, 10 bin 980’i kadın olmak üzere toplamda 39 bin 699 Filistinli yaşamını yitirdi, 91 bin 722 kişi ise yaralandı. Enkaz altında halen binlerce ölü olduğu bildirilirken, halkın sığındığı hastane ve eğitim kurumları hedef alınarak sivil altyapı da büyük zarar gördü.
İsrail’in 7 Ekim’de Gazze Şeridi’ne başlattığı saldırıların durdurulması için taraflar arasında uzun süredir müzakereler devam ediyor. İsrail basınındaki haberlere göre, güvenlik teşkilatı ve müzakereleri yürüten istihbarat teşkilatları, anlaşma yapılması yönünde görüş bildirmişti. Ancak Başbakan Benyamin Netanyahu‘nun, hükümetindeki aşırı sağcı koalisyon ortaklarının baskısı karşısında anlaşmaya yanaşmadığı ifade edildi.
Esir takası müzakerelerinde ilerleme kaydedildiği belirtilirken, Netanyahu, İsrail’in Mısır-Gazze sınır hattı olan Philadelphia Koridoru’nu kontrol edeceğini ve Gazze’de yerinden edilmiş Filistinlilerin kuzeye dönerken denetleneceğini gibi maddeleri yeni ön şartlar olarak dile getirmişti. Basına yansıyan haberlere göre, İsrail’in anlaşmaya getirdiği yeni şartlar arasında, esir takası mutabakatı sırasında İsrail askerlerinin Gazze Şeridi’nde kalmaya devam etmesi yer alıyor.
Metinde ayrıca, Gazze’yi ikiye ayıran Netzarim Koridoru’nda da İsrail askerlerinin kontrolü altında Filistinlilerin Gazze’nin kuzeyine geçişine izin verilmesi şartı da yer almaktadır. Taraflar arasında esir takası mutabakatı için planlanan ikinci ve üçüncü safhalara geçişte yaşanabilecek anlaşmazlık veya uygulamada başarısızlık yaşanması halinde, İsrail ordusunun Gazze’deki saldırılarına yeniden başlaması için uluslararası garanti talep edilmektedir. Ayrıca İsrail, anlaşma imzalanmadan önce Gazze’deki canlı İsrailli esirlerin listesini de istemektedir.
