İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Hazar Vural Jane, Radyo Sputnik’teki Programda Ortadoğu Gelişmelerini Değerlendirdi
Dr. Hazar Vural Jane, Radyo Sputnik’te yayınlanan İsmet Özçelik’le Ankara Farkı adlı programın konuğu oldu. Programda, Ortadoğu’daki son gelişmelere dair önemli değerlendirmelerde bulundu. Dr. Jane, özellikle İsrail’in içinde bulunduğu durumu ve bölgedeki dinamikleri analiz etti.
İsrail’deki İç Sorunlar ve Ekonomik Kaybı
Dr. Jane, “Saldırıların İsrail’e kalıcı bir zafer getirmeyeceği kesin. 7 Ekim öncesi ve sonrası İsrail’in çevresinde oluşan güvenlik ortamını ve toplumsal durumunu kıyasladığımızda, İsrail toplumunun gelecekte vatandaşlarına ne sunabileceği açısından geriye düştüğünü gözlemliyoruz. Ekonomik anlamda da İsrail’in ciddi kayıpları var; bu kayıplar sadece demir kubbe ya da silah sanayii ile sınırlı değil. Bu güvensiz ortamda, yatırımcılar doğal olarak kaçıyor. Borsada hisseler düşüşte, ekonomi olumsuz etkileniyor. İsrail, alışkın olmadığı bir dönemi yaşıyor. Ancak buna rağmen, akılla izah edilemeyecek kadar saldırgan ve işleri daha fazla karmaşaya sokacak hamlelerde bulunuyor. Bu durum, içerideki sıkışmışlık ve yalnızlığını gösteriyor; çünkü siyasi olarak da çalkantılı bir dönem geçiriyor.” şeklinde konuştu.
Uluslararası İlişkilerde Dengesizlik ve Savaş İhtimali
Dr. Jane, “İsrail, ABD ile diğer müttefiklerini coğrafyada kendisini korumak zorunda bırakacak bir noktaya getirmeye çalışıyor. Bu durum, istenmeyen bir savaşın yayılma ihtimalini artırıyor. Dünyada hiçbir devlet, yeni bir savaş ve coğrafyada yeni bir cephe genişlemesi istemiyor; bu tek bir ülke dışında, o da Tel Aviv. Dolayısıyla, burada baş sorumlu İsrail iken, karşısındaki her yapı, her örgüt ve her devlete ‘lütfen diplomasi yolunu tercih edin, şiddete şiddetle karşılık vermeyin’ çağrısı yapılıyor. Bu da uluslararası ilişkiler ve uluslararası hukuku içinden çıkılmaz bir hale getiriyor. Bir taraf istediğini yaparken, diğer taraf sürekli bir şeyleri düşünmek zorunda kalıyor.” dedi.
İsrail’in Direniş Hareketleri ile Mücadelesi
Dr. Jane, “İsrail, Nisan ayından bu yana coğrafyanın çeşitli noktalarında, sinir uçlarıyla oynuyor. Ne yapmaya çalışıyor? İçeride, sınırında veya uzakta kendisine karşıt olan tüm gruplara, örgütlere ve devletlere karşı eş zamanlı ataklar düzenliyor. Eğer bu gruplar işbirliği yaparak aynı anda karşılık verirlerse, İsrail bunlarla başa çıkamayacağını biliyor. Ancak yalnız kalmayacağına dair bir güvence de var; çünkü seçimler ve ABD’nin şu anki harcama ve çaba istememesi nedeniyle, ABD’yi bir şekilde işin içine çekmek durumunda kalacağını da biliyor. İsrail’in amacı, bir anlamda bir kılıf hazırlamak ve topraklarını genişletmek, Filistinlilere yaşam hakkı tanımamak ve bu kuşatılmış direniş eksenine karşı mücadele etmek.” ifadelerini kullandı.
Türkiye-Suriye İşbirliğinin Önemi
Dr. Jane, “Bunun karşısındaki yapı, başta İsrail ve Washington. Washington, açıkça ‘Biz böyle bir normalleşme istemiyoruz, desteklemiyoruz. Bu normalleşme nereden çıktı?’ diyerek durumu netleştirdi. Elbette istemezler. Çünkü Esad’ın, Suriye’nin tamamında yeniden egemenliğini tesis etmesi, İsrail açısından olumsuz bir gelişmedir. Bu nedenle ABD bunu istemiyor. Ancak coğrafya açısından olumlu bir gelişmedir ve coğrafya bunu bekliyor.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
Suriye ile Görüşmelerin Hızlandırılması Gerekiyor
Dr. Jane, “Son açıklamalara baktığımda, çok büyük bir ilerleme kaydedilemediğini üzülerek gözlemliyorum. Zaman, bu görüşmelerin gerçekleşmesi için çok önemli. Ankara-Şam ilişkilerinde, çözüm bekleyen pek çok sorun var; terör örgütü meselesi, İdlib sorunu, Şam’ın tam egemenliğinin tesis edilmesi ve Türk askerinin oradaki varlığı gibi konular acil çözüm bekliyor. Cumhurbaşkanımız ‘Yıllar önceki noktaya dönmememiz için bir sebep yok’ demişti. Yani, iki komşu arasında bu durumun çözülmesi, her iki devletin bekası ve güvenliği açısından hem bir ihtiyaç hem de beklenen bir gelişme. Umuyorum ki bu süreç daha iyiye gidecektir; çünkü gitmesi gerekiyor.” diyerek sözlerini tamamladı.
