İsrail ve ABD Liderleri Arasındaki Görüşme
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve ABD Başkanı Joe Biden, telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Bu görüşmede, İsrail’in İran’a yapacağı misilleme konusundaki detaylar ele alındı. Pentagon, İsrail’in “İran tarafından doğrudan saldırıya uğradığını” belirterek, misillemenin niteliğine dair nihai kararın İsrail’e ait olduğunu vurguladı.
Ayrıca, Amerikan Hava Kuvvetleri’ne ait savaş uçağı filolarının Ortadoğu’ya sevkiyatı sürüyor. Pentagon, ilerleyen günlerde yeni filoların da bölgeye gönderileceğini bildirdi. İsrail’in İran’a yönelik olası bombardımanları beklenirken, Lübnan ve Suriye’ye düzenlediği saldırılarda ölü sayısının 2 bini geçtiği kaydedildi. Suriye’nin başkenti Şam’da, İran büyükelçiliğine yakın bir apartmanın hedef alındığı bildirildi. Bu saldırıda sivil kayıpların olduğu belirtiliyor. İsrail, saldırıda Hizbullah’ın sevkiyattan sorumlu birimini ve İran’ın Kudüs Gücü’ne bağlı komuta kademesini hedef aldığını iddia etti.
İran, İsrail’in olası misillemeleri sırasında İsrail’e destek vermesi halinde Körfez Arap ülkelerinin de hedef haline gelebileceği konusunda uyarıda bulundu.
Uzman Görüşleri: Dr. Gökhan Çınkara ile Değerlendirmeler
Uluslararası ilişkiler uzmanı Dr. Gökhan Çınkara, İran’ın Körfez ile olan ilişkisini, Hizbullah’ın etkisini ve ABD’nin tutumunu analiz etti. Çınkara, Türkiye’ye olan etkileri de değerlendirerek önemli tespitlerde bulundu.
‘Arap Baharı’nın Etkileri ve Hizbullah’ın Durumu’
Dr. Çınkara, İsrail’in 7 Ekim’den bu yana ana hedefinin Hizbullah’ı Litani Nehri’nin kuzeyine sürmek olduğunu belirtti. Bu bağlamda, BMGK 1701 sayılı kararına atıfta bulunarak, Hizbullah’ın İsrail’in hedefleri arasında yer aldığını ifade etti. Çınkara, “İsrailli yetkililerin açıklamalarına bakıldığında, temel hedeflerinin kuzeydeki riskleri bertaraf etmek olduğu anlaşılıyor. Bu da Hizbullah’ın olabildiğince geriye itilmesi demek,” dedi.
‘Körfez Ülkelerinin Tutumu’
Çınkara, Körfez Arap ülkelerinin, Hizbullah’ın zayıflamasından ve İran’ın darbeler almasına karşı rahatsız olmadığını dile getirdi. “Körfez ülkeleri, Hizbullah’ın zayıflamasından memnun görünüyor ve kendileri açısından önemli bir ‘ulusal güvenlik riskinin’ ortadan kalktığını düşünüyorlar,” dedi.
‘Yeni Diplomasi Anlayışları’
Bölgedeki enerji kaynaklarının da etkisiyle yeni diplomasi anlayışlarının geliştiğini belirten Çınkara, Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin yüksek maliyetleri kaldıramayacağını ifade etti. “Körfez Arapları ile İran arasında bir anlayış geliştirildiğini düşünüyorum. Aynı şekilde, Körfez ülkeleri ile İsrail arasında da bir anlayışın olduğunu gözlemliyorum,” dedi.
‘İran’ın Stratejisi ve ABD’nin Rolü’
Çınkara, İran’ın Şii nüfusun olduğu bölgelerdeki toplumun nasıl bir karşılık vereceğinin önemli olduğunu vurguladı. “İranlıların, ABD ile olası müzakere süreçlerini riske atmamak adına temkinli bir diplomasi yürüttüğünü düşünüyorum,” dedi.
‘İsrail ve Rusya İlişkileri’
Dr. Çınkara, Netanyahu’nun Ukrayna konusundaki tutumunun Rusya ile ilişkilerini olumlu yönde etkilediğini değerlendirdi. “Rusya, Suriye’ye yönelik saldırılarında İsrail ile örtülü bir anlaşma çerçevesinde hareket ediyor olabilir,” ifadelerini kullandı.
‘ABD’deki Siyasi İklim’
ABD’de hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçilerin İsrail’i desteklediğini belirten Çınkara, “Lindsey Graham’ın İsrail’e giderek Macron’u hedef alması, her iki siyasi partinin de İsrail’in arkasında durduğunu gösteriyor,” dedi.
‘Ortadoğu’da Dönüşüm’
İsrail’in İran’a karşı olası misillemesinin nükleer veya petrol tesisleri üzerinde yoğunlaşabileceğini belirten Çınkara, Ortadoğu’daki siyasi iklimin, Suudi Arabistan’dan sonra İran’da da değişim rüzgarları estirebileceğini ifade etti.
‘Türkiye’nin İsrail ile İlişkileri’
Türkiye’nin Filistin konusundaki tutumu nedeniyle İsrail ile ilişkilerinin düzelmesinin kolay olmayacağına dikkat çeken Çınkara, somut bir kazanım elde etmeden normalleşmenin Türkiye’nin itibarına zarar vereceğini dile getirdi.
‘Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Suudi Arabistan Ziyareti’
Dr. Çınkara, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın haftaya Suudi Arabistan’a yapacağı ziyaretin Suriye dosyası açısından önemli olacağını düşündüğünü belirtti. “Suriye’deki statüko, Türkiye’nin ilişkilerini düzeltmesi açısından bir fırsat sunabilir,” dedi.
