Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in ABD ile Yaptırımlar Üzerine Açıklamaları
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, ABD’nin Rus-Sırp enerji şirketi Naftna Industrija Srbije‘ye (NIS) yönelik uyguladığı yaptırımların, Rusya ile müzakerelerde Rus hissesinin oranının belirlenmesi için netleştirilmesi gerektiğini ifade etti. ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Richard Verma, Belgrad’da ABD Yaptırımlar Koordinatörü James O’Brien ve ABD Büyükelçisi Christopher Hill ile birlikte Vucic ile bir toplantı gerçekleştirdi. Bu toplantının ana gündem maddelerinden biri, ABD’nin NIS üzerindeki yaptırımlarıydı.
Vucic, Verma ile düzenlediği ortak basın toplantısında şunları söyledi: “Yaptırım paketinin tam içeriğini görmek için öncelikle Amerikalılarla 7-10 gün daha konuşmamız gerekiyor ki Ruslara gidip ne yapmamız gerektiğini tartışabilelim. Dışişleri Bakan Yardımcısını dinlediniz; Rus varlığıyla ilgili olarak ‘çıkarmak’ kelimesini kullandı ve metinde Gazprom Neft’i ‘çıkarın’ diyor, bir sonraki cümlede ise hissesi için ‘azaltın’ diyor. Bu durum hem bizim için hem de Ruslar için oldukça net değil.”
ABD’den konuya ilişkin ek açıklamalar beklediklerini vurgulayan Vucic, “Ruslarla müzakerelere başladığımızda, ‘Hissenizin yüzde 7’sini satın alacağız, böylece payınız yüzde 50’nin altına düşecek’ dediğimizi varsayın. Zorlu pazarlıkların ardından bunu başardığımızı ve paranın tamamını ödediğimizi düşünün. Ancak sonrasında OFAC (Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi) ya da ABD Hazine Bakanlığı ‘Bu yeterli değil, yaptırımlar uygulanacak’ derse, o durumda ne yapacağız? Zaman ve para kaybedeceğiz.” şeklinde konuştu.
Rus tarafıyla konuşmak için kesin koşulları bilmeleri gerektiğini belirten Vucic, “İnsanlar için en önemli şey petrol, benzin ve diğer tüm petrol ürünleridir. Hırvatlarla da konuşmalıyız (Adriyatik petrol boru hattının işletmecisi JANAF), fakat öncelikle Amerikalılarla görüşmeliyiz… Sırp vatandaşlarının çıkarları doğrultusunda rasyonel kararlar almak zorundayız. Bunun yanında, uluslararası hukuka, kendi yasalarımıza ve uluslararası yasalara uymak zorundayız. Tekrar ediyorum, biz soyguncu değiliz; Amerikalılara bir kez daha ifade ediyorum, Rus varlıklarına el koymayacağız ve borcumuz varsa bedelini ödeyeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Vucic, 5 Ocak’ta yaptığı açıklamada, Gazprom’un NIS’teki hissesini yaklaşık 700 milyon euro karşılığında almaya hazır olduklarını, ancak bu yoldan kaçınmaya çalışacaklarını dile getirmişti.
Naftna Industrija Srbije (NIS), Güneydoğu Avrupa’nın en büyük dikey entegre enerji şirketlerinden biri olarak, petrol ve gaz arama, üretme ve işleme ile petrol ürünlerinin pazarlanması alanında faaliyet göstermektedir. 10 binden fazla kişiyi istihdam eden NIS, Sırbistan bütçesine yıllık katkısının yüzde 9’a ulaştığını belirtmektedir. Ayrıca, 400 benzin istasyonu, Pancevo Petrol Rafinerisi, Novi Sad’da bir üretim tesisi, Petrokimya işletmesi ve Gazprom Energoholding ile birlikte Pancevo Termik Santrali’ne sahiptir. Şirketin en büyük hissedarları, Gazprom Neft ve Gazprom (yüzde 56.15) ile Sırbistan (yüzde 29.87) olarak öne çıkmaktadır.
