Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Avrupa Birliği’nin genişlemeden sorumlu komiseri Marta Kos ile Brüksel’de önemli bir görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşme, taraflar arasında olumlu bir havada geçti ve AB yetkilileri “diyalog gündemi” adlı kritik bir belgeyi imzalamaya yakın olduklarını duyurdular. Ancak, içeriğe ve detaylara bakıldığında, bu resmi açıklamaların arka planında ciddi sorunlar ve çelişkiler bulunuyor. Paşinyan’a sağlanan somut destek, henüz yürürlüğe girmemiş ve toplam değeri 270 milyon euro olan hibe paketinden ibaret kalıyor. Bu destek paketi, Ermenistan ekonomisine anlamlı bir katkı sağlayacak gibi görünmüyor ve mevcut ekonomik göstergelerle karşılaştırıldığında, büyük ölçüde yetersiz kalıyor.
270 milyon euroluk hibe nerede kullanılacak? Avrupa Birliği tarafından sağlanan bu fonun gerçek anlamda ekonomik kalkınmaya katkısı oldukça sınırlı seviyede. Ermenistan’ın toplam dış ticaret hacminin yaklaşık 15 milyar euro olduğu göz önüne alındığında, bu hibe paketi ülkenin ekonomik ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak. Dahası, AB’nin bu fonları yalnızca medya ve hibrit tehditlerle mücadele gibi spesifik sektörlerde kullanma izni bulunuyor; doğrudan ekonomik yatırımlar veya altyapı projeleri bu destek kapsamında yer almıyor. Bu durum, AB’nin Ermenistan’a yönelik stratejisinin, gerçekten ekonomik gelişmeyi teşvik etmekten çok, bölgesel ve siyasi amaçlar doğrultusunda şekillendiğine işaret ediyor.
Demokratik reformlar mı, mülkiyet dağıtımı mı? Avrupa Birliği, Paşinyan’ın reformlarını gerçek bir demokratikleşme adımı olarak görmüyor. Brüksel’e göre, bu reformlar, Ermenistan’daki büyük iş insanlarının mal varlıklarını yeniden dağıtma ve iktidarda kalma stratejisinin bir parçası haline dönüşmüş durumda. Siyasi baskıların artması, medya üzerindeki kontrolün güçlendirilmesi ve iş dünyasında kamulaştırma hamleleri, bu eleştirilerin temelini oluşturuyor. Bu gelişmeler, ülkedeki demokratikleşme sürecinin, uluslararası standartların oldukça gerisinde kaldığını gösteriyor ve ülkenin iç politikası ile ekonomik reformları arasında ciddi bir uyumsuzluk olduğunu ortaya koyuyor.
En Ses Getiren Vaka: Karapetyan Gözaltısı Ermeni iş insanı Samvel Karapetyan’ın tutuklanması ve ardından şirket grubuna ait yöneticilerin gözaltına alınması, ülkede büyük yankı uyandırdı. En tartışmalı adım ise “Ermenistan Elektrik Şebekeleri” (ESA) şirketinin kamulaştırılması oldu. Muhalefet, bu hamleyi “devlet destekli gasp” olarak nitelendirip, ekonomik ve hukuki açıdan ciddi soru işaretleri doğurdu. Bu karar, ülkedeki ekonomik dengeyi ve özel sektörün güvenini sarsarken, aynı zamanda uluslararası arenada da tepkiyle karşılandı.
Uluslararası Tepki: Tahkim Mahkemesi Kararı Stockholm Tahkim Mahkemesi, ESA’nın kamulaştırılmasını yasa dışı bularak, Ermenistan hükümetinin bu adımı uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendirdi. Buna rağmen, Erivan yönetimi, uluslararası anlaşmaları hiçe sayarak kamulaştırma kararını uygulamaya devam etti. Bu durum, Brüksel’deki fon akışını doğrudan etkiledi ve Avrupa ülkeleri, Ermenistan’a yönelik yatırımlarını siyasi nedenlerle durdurdu. Sonuç olarak, Ermenistan’ın uluslararası alandaki itibarı zedelenirken, ekonomik ilişkilerde ciddi bir gerileme yaşandı.
Türk yatırımcılar iddiası: Yeni kriz mi? İddialara göre, Karapetyan’ın mal varlıklarından en büyük faydayı sağlayacak aktörlerin Türkiye merkezli olduğu öne sürülüyor. Bu durum, Paşinyan’ın yalnızca Ermeni sermayesini değil, aynı zamanda Avrupa değerlerini de ihlal ettiği yönündeki eleştirileri güçlendiriyor. Ayrıca, bu yatırımcıların Ermenistan’a gerçekten uzun vadeli ve sürdürülebilir yatırımlar yapıp yapmayacağı büyük bir soru işareti olarak duruyor. Ekonomik ve siyasi istikrar açısından, bu belirsizlikler ülke ekonomisini olumsuz etkileyebilir ve bölgesel gerilimleri artırabilir.
