ABD Başkanı Donald Trump’ın Bagram Hava Üssü’nün kontrolünü yeniden ele geçirme arzusu uzun süredir gündemde. Trump, üssün ABD için kritik olduğunu ve Çin’in etkilerini sınırlamak amacıyla oraya ihtiyaç duyulduğunu belirtmişti. Özellikle 18 Eylül’deki açıklamalarında, üssün tekrar ABD güçlerinin kontrolüne geçmesi için Taliban ile müzakereden bahsetmişti. Ayrıca sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, “Afganistan Bagram Hava Üssü’nü ABD’ye vermezse, şu anda olandan daha kötü şeyler olacak” ifadesini kullanmıştı. Bu açıklamalara karşı Afganistan geçici hükümeti de net bir yanıt verdi. “Bagram ne Çin’e ne ABD’ye ne de başka bir güce ait olabilir” diyen sözcü Zabihullah Mücahid, bu toprakların bağımsızlığına vurgu yaptı ve pazarlık konularının asıl gündemde olmadığını aktardı. Mücahid, görüşmelerin yalnızca mahkum takası, diplomatik ilişkilere dair konular ve ekonomik yatırımlar üzerinde sınırlı kaldığını belirtti.
Bagram Hava Üssü’nin konumu ve önemi ise tartışmanın merkezi olmaya devam ediyor. Üs, Kabil’in yaklaşık 40 kilometre kuzeyinde yer alıyor ve dünyanın en büyük hava üsleri arasına giren bir altyapıya sahip olmasıyla dikkat çekiyor. Trump’ın iddialarında üssün, dünyanın en uzun pistlerinden birine sahip olduğuna vurgu yapıldığı biliniyor. Özellikle 3.6 kilometre uzunluğundaki pist, ağır uçakların kullanımına uygun olarak tasarlandı.
Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Hasan Ünal, Trump’ın bu konuyu yeniden gündeme taşımasının ardında Çin ile Afganistan arasındaki iş birliklerinin etkili olduğuna işaret ediyor. Ünal:, “ABC ülkelerinin Afganistan’daki madenler ve nadir elementler gibi önemli kaynaklar üzerinden yaptığı anlaşmalar, ABD’nin bölgede yeniden varlık arayışını tetikliyor. Ancak Taliban bu süreçte direniş gösteriyor ve bölgedeki diğer ülkeler de ABD’nin geri dönüşünden memnun olmayabilir.” şeklinde görüş belirtti. Ünal’a göre, Bagram konusunda tek taraflı hareketler pek mümkün olmasa da bu konunun bölgesel dengelerin yeniden çizilmesiyle ilgili önemli bir mihenk taşı olduğu ortada.
